گزارش تازه روزنامه The Telegraph نگرانیهای جدیدی درباره هانتاویروس ایجاد کرده است. دانشمندان اعلام کردهاند که گونه Andes از هانتاویروس ممکن است از طریق بوسیدن، اشتراک نوشیدنی، سرفه یا عطسه میان انسانها منتقل شود. این موضوع پس از شیوع بیماری در یک کشتی کروز که از آمریکای جنوبی حرکت کرده بود، توجه جهانی را جلب کرد.
هانتاویروس چیست و چگونه منتقل میشود؟
هانتاویروسها معمولاً از طریق تماس با ترشحات جوندگان مانند ادرار، بزاق یا مدفوع منتقل میشوند. زمانی که ذرات آلوده وارد هوا شوند و انسان آنها را تنفس کند، خطر ابتلا افزایش مییابد.
در برخی موارد نادر نیز گاز گرفتن، خراش حیوانات آلوده یا مصرف مواد غذایی آلوده میتواند باعث انتقال ویروس شود.
شیوع هانتاویروس در کشتی کروز MV Hondius
بر اساس گزارشها، شیوع اخیر در کشتی کروز MV Hondius احتمالاً به گونه Andes مربوط بوده است. گفته میشود دو مسافر هلندی پس از حضور در یک محل جمعآوری زباله در آمریکای جنوبی به ویروس مبتلا شدند. کارشناسان معتقدند این دو نفر سپس ویروس را به دیگر مسافران منتقل کردهاند.
تا این لحظه ابتلای پنج مسافر به هانتاویروس تأیید شده و سه مورد مشکوک نیز تحت بررسی قرار دارند.
این کشتی که توسط شرکت Oceanwide Expeditions اداره میشود، سفر خود را از اول آوریل از شهر Ushuaia آرژانتین آغاز کرد و قرار بود در پایان هفته به جزایر قناری اسپانیا برسد.
در آغاز سفر، حدود ۱۵۰ مسافر و خدمه از ۲۸ کشور مختلف در کشتی حضور داشتند. با این حال، در ۲۴ آوریل دهها نفر در جزیره سنت هلنا از کشتی پیاده شدند. این موضوع نگرانی مقامهای بهداشتی جهان را افزایش داده است، زیرا ردیابی تمام افرادی که کشتی را ترک کردهاند زمانبر و پیچیده است.
کشورهای در معرض خطر احتمالی هانتاویروس
طبق اطلاعات منتشرشده، مسافران پیادهشده از کشتی به کشورهای مختلفی سفر کردهاند. فهرست کشورهایی که ممکن است در معرض خطر احتمالی قرار داشته باشند شامل موارد زیر است:
- کانادا
- سوئد
- دانمارک
- بریتانیا
- آلمان
- هلند
- سوئیس
- ایالات متحده آمریکا
- ترکیه
- سنت کیتس و نویس
- سنگاپور
- سنت هلنا
- نیوزیلند
گزارشها نشان میدهد ۲۹ مسافر پس از ترک کشتی، سفر خود را به ۱۲ کشور مختلف ادامه دادهاند.
انتقال انسان به انسان هانتاویروس
مطالعهای که توسط دانشمندان شیلیایی در مجله پزشکی The Lancet منتشر شده، نشان میدهد ذرات عفونی هانتاویروس در بزاق، ادرار و مخاط بیماران وجود دارد؛ بهویژه زمانی که علائم بیماری به اوج میرسد.
بوسیدن و اشتراک نوشیدنی؛ عوامل احتمالی انتقال
پروفسور Marcela Ferres از دانشگاه کاتولیک پاپی شیلی اعلام کرد در برخی شیوعهای قبلی، استفاده مشترک از نی نوشیدنی با انتقال ویروس ارتباط داشته است.
او توضیح داد که ویروس در بزاق و فضای اطراف دندانها وجود دارد و انتقال میان زوجها احتمالاً از طریق بوسیدن رخ داده است.
با این حال، متخصصان تأکید میکنند خطر انتقال انسان به انسان برای افرادی که تماس نزدیک با فرد آلوده ندارند، همچنان بسیار پایین است.
خطر بیشتر میان زوجها
مطالعهای دیگر که در Journal of Infectious Disease منتشر شده نشان میدهد احتمال انتقال هانتاویروس میان شرکای جنسی حدود ۱۰ برابر بیشتر از افرادی است که تنها در یک خانه زندگی میکنند.
آیا هانتاویروس مانند کووید بسیار مسری است؟
پروفسور François Balloux مدیر مؤسسه ژنتیک دانشگاه کالج لندن اعلام کرد هانتاویروس میتواند در مایعات بدن افراد آلوده وجود داشته باشد و از طریق سرفه یا عطسه منتقل شود، اما این انتقال معمولاً نیازمند تماس نزدیک با فردی است که بار ویروسی بالایی دارد.
او تأکید کرد هانتاویروس در مقایسه با ویروسهایی مانند آنفلوانزا، سرماخوردگی یا کووید-۱۹ بسیار کمتر مسری است.
بحث قدیمی درباره انتقال انسانی هانتاویروس
تا پیش از شیوع اخیر، انتقال انسان به انسان هانتاویروس همچنان موضوع بحث در جامعه پزشکی بود.
در سال ۲۰۲۰ پژوهشی که در مجله New England Journal of Medicine منتشر شد، ادعا کرد شیوعی مرگبار در استان Chubut آرژانتین که باعث مرگ ۱۱ نفر شده بود، احتمالاً توسط سه «ابرناقل» در رویدادهای اجتماعی شلوغ ایجاد شده است.
اما مقامهای آمریکایی در سال ۲۰۲۲ پس از انجام یک فراتحلیل اعلام کردند این نتیجهگیری ممکن است دارای سوگیری بوده باشد.
با این حال، شیوع اخیر در کشتی کروز اکنون شواهد قویتری ارائه میدهد که نشان میدهد انتقال میان افرادی که در فاصله بسیار نزدیک قرار دارند، امکانپذیر است؛ هرچند این اتفاق احتمالاً زمانی رخ میدهد که فرد آلوده علائم شدید بیماری را داشته باشد.
آیا جهان باید نگران یک پاندمی جدید باشد؟
کارشناسان میگویند مردم نباید تصور کنند هانتاویروس به یک همهگیری جهانی مشابه کووید تبدیل خواهد شد.
پروفسور Paul Hunter از دانشگاه East Anglia توضیح داد که هانتاویروس دهههاست در میان انسانها وجود دارد و این رخداد احتمالاً خطر بسیار محدودی برای اروپا ایجاد میکند.
او افزود شیوع اخیر شواهد محکمتری درباره انتقال انسان به انسان ارائه میدهد، اما هیچ نشانهای وجود ندارد که نشان دهد انتقال گسترده و کنترلنشدهای در راه است.
اقدامات کنترلی و وضعیت فعلی شیوع
در حال حاضر، اقدامات ردیابی تماسها و ایزوله کردن افراد مشکوک در حال اجراست. متخصصان معتقدند این اقدامات میتواند نرخ انتقال ویروس را کاهش دهد و از گسترش بیشتر جلوگیری کند.
به گفته کارشناسان، موارد جدید احتمالی بیشتر به آلودگیهای قبلی مرتبط خواهند بود، نه موج تازهای از انتقال گسترده.
جمعبندی
شیوع اخیر هانتاویروس در کشتی کروز باعث شد دانشمندان بار دیگر احتمال انتقال انسان به انسان این ویروس را جدیتر بررسی کنند. اگرچه گونه Andes میتواند در شرایط خاص از طریق تماس نزدیک منتقل شود، اما متخصصان تأکید دارند که میزان سرایت آن بسیار کمتر از ویروسهایی مانند کووید-۱۹ است و در حال حاضر نشانهای از وقوع یک پاندمی جهانی دیده نمیشود.
برای اطلاع از تازهترین اخبار سلامت، ویروسها، هشدارهای جهانی و تحلیلهای علمی، مطالب بعدی ما را دنبال کنید.
