شیوع هانتاویرس در یک کشتی کروز لوکس که به مرگ سه نفر منجر شد، دوباره توجه جهان را به این ویروس خطرناک جلب کرده است. در این حادثه، پنج مورد تأییدشده یا مشکوک نیز شناسایی شد. اکنون کارشناسان درباره میزان خطر این ویروس برای سلامت عمومی هشدار میدهند.
هانتاویروس چیست؟
هانتاویروسها گروهی از ویروسهای منشأ گرفته از جوندگان هستند که میتوانند به انسان منتقل شده، باعث بیماری شوند.
سازمان جهانی بهداشت تخمین میزند سالانه بین ۱۰ هزار تا ۱۰۰ هزار مورد ابتلا در سراسر جهان رخ میدهد. شدت بیماری نیز بسته به نوع ویروس، شرایط بیمار متفاوت است.
هانتاویروس چگونه منتقل میشود؟
این ویروس عمدتاً از طریق جوندگان منتقل میشود. تماس مستقیم با موشها، موشهای صحرایی یا ادرار، مدفوع، بزاق آنها میتواند انسان را آلوده کند.
خطر انتقال بهویژه هنگام تمیز کردن فضاهای آلوده بیشتر میشود؛ زیرا ذرات ویروس میتوانند وارد هوا شوند. انتقال از طریق سطوح آلوده نیز ممکن است رخ دهد، اما کمتر شایع است.
گونه Andes که بیشتر در آرژانتین، شیلی دیده میشود، تنها نوع شناختهشدهای است که میتواند از طریق تماس نزدیک، طولانیمدت انسان به انسان منتقل شود. سازمان جهانی بهداشت روز چهارشنبه تأیید کرد که شیوع کشتی کروز مربوط به هانتاویروس Andes بوده است.
علائم عفونت هانتاویرس چیست؟
انواع مختلف هانتاویرس در نقاط مختلف جهان علائم متفاوتی ایجاد میکنند. برخی بیماران نیز ممکن است هیچ علامتی نداشته باشند.
طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت، علائم معمولاً بین یک تا هشت هفته پس از مواجهه ظاهر میشوند. این علائم میتوانند شامل تب، درد عضلات، مشکلات گوارشی باشند.
تأثیر هانتاویرس در اروپا، آسیا
در اروپا، آسیا هانتاویرسها عمدتاً باعث تب خونریزیدهنده همراه با سندرم کلیوی میشوند؛ بیماریای که کلیهها، رگهای خونی را درگیر میکند.
تأثیر هانتاویرس در قاره آمریکا
در قاره آمریکا، این ویروس میتواند باعث سندرم قلبیریوی هانتاویرس شود؛ بیماریای سریع، خطرناک که با تجمع مایع در ریهها، مشکلات قلبی همراه است.
بر اساس دادههای سازمان جهانی بهداشت، نرخ مرگومیر ناشی از سندرم قلبیریوی هانتاویرس میتواند تا ۵۰ درصد برسد. این رقم در مقایسه با نرخ ۱ تا ۱۵ درصدی برخی انواع رایج در آسیا، اروپا بسیار بالاتر است.
آیا هانتاویرس درمان دارد؟
در حال حاضر درمان اختصاصی برای هانتاویرس وجود ندارد. به همین دلیل، مراقبتهای درمانی بر حمایت از بیمار متمرکز است؛ از جمله استراحت، دریافت مایعات کافی.
در موارد شدید، بیماران ممکن است به دستگاه کمکتنفسی یا ونتیلاتور نیاز پیدا کنند.
پیشگیری، مهمترین راه مقابله با این ویروس است. کاهش تماس با جوندگان، تمیز نگه داشتن محیطها، ضدعفونی سطوح آلوده از اصلیترین اقدامات توصیهشده محسوب میشوند.
در زمان شیوع، ردیابی تماسها کمک میکند افرادی که احتمال مواجهه با ویروس داشتهاند سریعتر تحت مراقبت پزشکی قرار گیرند. این اقدام هم شانس بهبود را افزایش میدهد، هم از گسترش بیشتر بیماری جلوگیری میکند.
آیا هانتاویرس برای مردم خطر جدی دارد؟
شیوع اخیر در کشتی کروز یک اتفاق غیرمعمول توصیف شده است. سازمان جهانی بهداشت، کارشناسان چندین کشور همچنان در حال بررسی ابعاد این حادثه هستند.
با این حال، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرده خطر این ویروس برای عموم مردم همچنان پایین ارزیابی میشود.
در نمایی گستردهتر، شاخه آمریکای سازمان جهانی بهداشت در ماه دسامبر نسبت به افزایش موارد هانتاویرس در منطقه هشدار داده بود؛ بهویژه در بولیوی، پاراگوئه.
همچنین علاوه بر آرژانتین که بیشترین تعداد مبتلایان را گزارش کرده، افزایش نرخ مرگومیر در برزیل نیز مشاهده شده است.
آرژانتین سال گذشته اعلام کرد از میان ۶۶ بیمار مبتلا به سندرم ریوی هانتاویرس، ۲۱ نفر جان خود را از دست دادهاند. این موضوع نشاندهنده نرخ مرگومیر ۳۲ درصدی است؛ رقمی که بسیار بالاتر از میانگین ۱۵ درصدی چهار سال گذشته محسوب میشود.
جمعبندی
هانتاویروس همچنان یکی از خطرناکترین ویروسهای منتقلشونده از جوندگان به انسان به شمار میرود. اگرچه خطر عمومی آن پایین ارزیابی میشود، اما آگاهی، پیشگیری، رعایت بهداشت محیط نقش مهمی در جلوگیری از شیوع بیماری دارند.
برای مطالعه تازهترین گزارشهای سلامت، فناوری، علم، مطالب بیشتر را در فوتوفن دنبال کنید.