- مسیر ۱۷۰ کیلومتری Tour du Mont-Blanc سالانه حدود ۸۰ هزار کوهنورد را جذب می‌کند.
- فرانسه در حال بررسی الزام رزرو در برخی بخش‌های مسیر از سال ۲۰۲۷ است.
- هدف اصلی، کنترل فشار گردشگری بر طبیعت و هماهنگ کردن تعداد بازدیدکنندگان با ظرفیت منطقه است.
مسیر ۱۷۰ کیلومتری «تور مون‌بلان» که از قلمرو فرانسه، ایتالیا و سوئیس عبور می‌کند، یکی از مهم‌ترین مقاصد علاقه‌مندان به طبیعت، ارتفاع و چشم‌اندازهای گسترده است. این مسیر سالانه حدود ۸۰ هزار کوهنورد را میزبانی می‌کند.
با این حال، برخی بخش‌های مسیر در تابستان چنان شلوغ می‌شوند که گردشگران تقریباً پشت سر یکدیگر حرکت می‌کنند. Jean-Marc Peillex، شهردار Saint-Gervais-les-Bains، وضعیت را به «راه رفتن در صف» تشبیه کرده است.
چرا مون‌بلان با محدودیت گردشگران روبه‌رو شده است؟
مشکل فقط ازدحام نیست. کمپ‌های غیرمجاز، زباله، فرسایش مسیرها و آسیب به طبیعت نیز نگرانی فزاینده‌ای برای ساکنان محلی و مدیران منطقه ایجاد کرده است.
Peillex معتقد است کوه نیز مانند هر زیرساخت طبیعی دیگری ظرفیت محدودی دارد. به همین دلیل پیشنهاد کرده است که از سال ۲۰۲۷ در برخی بخش‌ها، گردشگران پیش از حرکت به سمت کوه مجبور به رزرو محل اقامت یا کمپ باشند.
طرح رزرو صعود مون‌بلان چگونه کار می‌کند؟
سیستم پیشنهادی نسبتاً ساده است:
- فردی که قصد پیاده‌روی دارد، ابتدا باید برای اقامت شبانه در یک پناهگاه یا محل کمپ مجاز جا رزرو کند.
- اگر محل اقامت وجود نداشته باشد، فرد نباید مسیر را آغاز کند.
- هدف، صرفاً پر کردن ظرفیت اقامتگاه‌های رسمی نیست.
- هدف اصلی، محدود کردن تعداد افرادی است که وارد کوه می‌شوند تا تعداد بازدیدکنندگان با ظرفیت طبیعت و زیرساخت‌ها هماهنگ باشد.
این طرح هنوز اجرایی نشده است، اما در بخش فرانسوی منطقه، آماده‌سازی برای فصل ۲۰۲۷ آغاز شده است.
اگر طبیعت را دوست دارید، کمتر از آن بازدید کنید
این نخستین تجربه فرانسه برای محدود کردن دسترسی به مناطق طبیعی نیست. فرانسه که دهه‌ها یکی از پربازدیدترین کشورهای جهان بوده، در سال‌های اخیر مجبور شده با فشار بیش از حد گردشگران در مناطق طبیعی و توریستی بیشتری مقابله کند.
پس از پایان همه‌گیری و بازگشت دوباره سفرها، تراکم گردشگران در برخی مناطق آن‌قدر افزایش یافت که مدیران محلی به این نتیجه رسیدند که رویکرد «هرکس هر زمان خواست می‌تواند بیاید» دیگر پایدار نیست.
روزنامه ایتالیایی La Repubblica نیز در سال ۲۰۲۲ به این تغییر در فرانسه توجه کرده بود. این روزنامه نمونه‌هایی مانند ممنوعیت کمپ در دره Chartreuse، محدودیت تعداد شناگران در پارک ملی Calanques در مارسی، محدودیت دسترسی به جزایر Lavezzi، گذرگاه Bavella و دره Restonica در کورسیکا را در چارچوب «آسیب‌های گردشگری پس از قرنطینه» بررسی کرده بود.
بنابراین، بحث درباره مون‌بلان یک استثنا نیست. این موضوع بخشی از تغییر بزرگ‌تر در رویکرد فرانسه به گردشگری است؛ گردشگر دیگر فقط فردی که درآمد اقتصادی ایجاد می‌کند نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان یک عامل فشار زیست‌محیطی نیز نیازمند مدیریت باشد.
ونیز؛ نمونه دیگری از مدیریت فشار گردشگری
یکی از نمونه‌های قابل توجه این روند را می‌توان در ونیز مشاهده کرد. این شهر ایتالیایی که برای مقابله با فشار گردشگری تلاش می‌کند، دریافت هزینه ورود از بازدیدکنندگان یک‌روزه را آغاز کرده است.
در سال ۲۰۲۶، در روزهای مشخصی که میزان گردشگران بالا بود، افرادی که هزینه ورود را زودتر پرداخت می‌کردند ۵ یورو و کسانی که در آخرین لحظه پرداخت می‌کردند ۱۰ یورو می‌پرداختند.
مدیریت جدید ونیز همچنین در حال بررسی افزایش این مبلغ به ۵۰ یورو در برخی روزهاست.
پیام این سیاست روشن است:
«می‌توانید به اینجا بیایید، اما ما نیز می‌خواهیم درباره تعداد افرادی که می‌آیند و نحوه ورود آنها نقش داشته باشیم.»
مون‌بلان نماد آزادی است
پیشنهاد اعمال محدودیت در مون‌بلان حساس‌تر است. دلیل آن این است که موضوع درباره یک موزه، مرکز تاریخی یا ساحل نیست؛ بلکه درباره کوهی است که قرن‌ها با احساس آزادی و رهایی پیوند داشته است.
از سوی دیگر، «Tour du Mont-Blanc» مسیری میان سه کشور است. اگر فرانسه دسترسی را محدود کند اما بخش‌های سوئیس و ایتالیا آزاد باقی بمانند، احتمال دارد جمعیت گردشگران به بخش دیگری از مسیر منتقل شود.
شهرداری Orsières در سوئیس فعلاً به دنبال اعمال محدودیت مشابهی نیست و بر ضرورت هماهنگی میان سه کشور تأکید دارد.
فرانسه چه اقدامات دیگری را بررسی می‌کند؟
فرانسه علاوه بر طرح رزرو، اقدامات دیگری را نیز در نظر دارد:
- نظارت دقیق‌تر بر کمپ‌ها
- ایجاد یک «تیم سبز» ویژه برای کنترل
- محدود کردن تعداد بازدیدکنندگان بر اساس ظرفیت کوه
- سامان‌دهی خدمات حمل بار
در واقع، افرادی که به قله مون‌بلان صعود می‌کنند تا حدی با ایده رزرو بیگانه نیستند. در مسیر عادی صعود به کوه، در برخی پناهگاه‌ها از قبل سیستم رزرو اختصاصی برای هر فرد وجود دارد.
در منطقه حفاظت‌شده طبیعی Contamines-Montjoie نیز کمپ‌زدن در فصل تابستان فقط در مناطق مشخص‌شده و با رزرو امکان‌پذیر است.
اگر قصد دارید در مون‌بلان گردش یا پیاده‌روی کنید، بهتر است برای دوره مورد نظر خود با کمپ‌ها یا شهرداری‌ها مکاتبه کنید. ممکن است محدودیت‌های جدیدی برای سال ۲۰۲۷ اعمال شود.
آیا گردشگری قربانی موفقیت خودش شده است؟
بحث مون‌بلان به پرسش بزرگ‌تری منجر می‌شود: نشان دادن زیباترین نقاط جهان به میلیون‌ها نفر یکی از بزرگ‌ترین موفقیت‌های صنعت گردشگری است. اما همین موفقیت می‌تواند در نقطه‌ای خاص، همان مکان‌ها را به مقصدهایی تبدیل کند که دیگر بازدید از آنها دشوار یا حتی غیرقابل تحمل باشد.
افرادی که دیگر نمی‌خواهند تعداد بیشتری از گردشگران را در دامنه‌های مون‌بلان ببینند، فقط فعالان محیط زیست نیستند. ساکنان محلی، کوهنوردان و حتی بخشی از صنعت گردشگری نیز معتقدند ازدحام، تجربه حضور در این منطقه را مختل می‌کند.
پیاده‌روی‌ای که زمانی با هدف فرار از شلوغی شهر و نزدیک شدن به طبیعت انجام می‌شد، در برخی روزها به ترافیک انسانی آزاردهنده تبدیل شده است.
اکنون فرانسه باید به یک پرسش دشوار پاسخ دهد:
آیا برای حفاظت از مون‌بلان باید بازدید از آن را محدود کرد؟
شاید قانون جدید عصر گردشگری دقیقاً همین باشد: برای حفاظت از زیباترین مکان‌ها، شاید نتوان آنها را برای همه افراد، بدون محدودیت و در هر زمانی قابل دسترس نگه داشت.
سؤالات متداول درباره مون‌بلان و محدودیت گردشگران
تور مون‌بلان چیست؟
تور مون‌بلان یک مسیر پیاده‌روی ۱۷۰ کیلومتری است که از فرانسه، ایتالیا و سوئیس عبور می‌کند و سالانه حدود ۸۰ هزار کوهنورد را جذب می‌کند.
آیا از سال ۲۰۲۷ برای صعود به مون‌بلان رزرو اجباری می‌شود؟
فرانسه در حال بررسی اجباری شدن رزرو در برخی بخش‌های مسیر از سال ۲۰۲۷ است. این طرح هنوز اجرایی نشده است.
دلیل محدود کردن گردشگران در مون‌بلان چیست؟
ازدحام، کمپ‌های غیرمجاز، زباله، فرسایش مسیرها و آسیب به طبیعت از مهم‌ترین دلایل مطرح‌شده برای مدیریت تعداد گردشگران هستند.
آیا سوئیس و ایتالیا نیز قصد اعمال محدودیت مشابه دارند؟
مسیر تور مون‌بلان از سه کشور عبور می‌کند. شهرداری Orsières در سوئیس فعلاً محدودیت مشابهی را دنبال نمی‌کند و بر هماهنگی سه کشور تأکید دارد.
آیا در حال حاضر امکان کمپ‌زدن در مون‌بلان وجود دارد؟
در منطقه حفاظت‌شده طبیعی Contamines-Montjoie، کمپ تابستانی فقط در مناطق مشخص‌شده و با رزرو امکان‌پذیر است. برخی پناهگاه‌های مسیر عادی صعود نیز سیستم رزرو اختصاصی دارند.
جمع‌بندی
مون‌بلان اکنون در نقطه‌ای قرار گرفته که محبوبیت بیش از حد می‌تواند به تهدیدی برای همان طبیعتی تبدیل شود که گردشگران برای دیدنش به این منطقه می‌روند. فرانسه با بررسی رزرو اجباری، کنترل کمپ‌ها و محدود کردن تعداد بازدیدکنندگان تلاش می‌کند میان دسترسی گردشگران و حفاظت از محیط طبیعی تعادل ایجاد کند.
اگر قصد سفر به مون‌بلان یا پیمایش Tour du Mont-Blanc را دارید، شرایط اقامتگاه‌ها و مقررات محلی را برای زمان سفر خود بررسی کنید؛ به‌ویژه با توجه به احتمال اعمال محدودیت‌های جدید در سال ۲۰۲۷.
اگر به گردشگری، طبیعت‌گردی و تغییرات جدید در قوانین مقاصد محبوب جهان علاقه‌مند هستید، این موضوع را دنبال کنید تا از مقررات جدید مون‌بلان و سایر مقاصد گردشگری مطلع شوید.
