سازمان ملی هوانوردی و فضایی آمریکا (NASA) جزئیات تازهای از برنامه ساخت پایگاه دائمی روی ماه را منتشر کرده است؛ پروژهای که قرار است در قطب جنوب ماه اجرا شود و با انرژی هستهای، خورشیدی فعالیت کند. همزمان با شدت گرفتن رقابت فضایی میان آمریکا، چین، ناسا امیدوار است بار دیگر فضانوردان را به ماه بازگرداند، هرچند برخی کارشناسان زمانبندی اعلامشده را غیرواقعبینانه میدانند.
پروژه پایگاه دائمی ماه ناسا چیست؟
ناسا اعلام کرده برنامه «Ignition Moon Base» وارد مرحله تازهای شده است. هدف این پروژه ایجاد حضور دائمی انسان روی ماه است. در قالب این طرح، مجموعهای از تجهیزات پیشرفته شامل خودروهای رباتیک، پهپادهای جهنده، خودروهای اکتشافی سرنشیندار، زیرساختهای انرژی به سطح ماه ارسال خواهند شد.
براساس برنامه ناسا، پایگاه دائمی ماه در قطب جنوب ماه ساخته میشود؛ منطقهای که به دلیل وجود منابع یخی اهمیت استراتژیک بالایی دارد. این پایگاه با استفاده از راکتورهای شکافت هستهای، سامانههای انرژی خورشیدی فعالیت خواهد کرد.
ناسا هدفگذاری کرده تا سال ۲۰۳۲ فضانوردان بتوانند در سکونتگاههای «نیمهدائمی» روی ماه زندگی کنند.
همکاری شرکتهای خصوصی در ساخت پایگاه ماه
در این پروژه علاوه بر ناسا، چندین شرکت خصوصی فضایی نیز مشارکت دارند. شرکت Blue Origin متعلق به جف بزوس، همچنین شرکتهای Intuitive Machines، Astrobotic مسئول توسعه تجهیزات فرود، سامانههای اکتشافی خواهند بود.
جرد آیزاکمن، مدیر ناسا، پس از انتشار جزئیات این پروژه گفت:
«آمریکا دیگر هرگز ماه را رها نخواهد کرد.»
رقابت فضایی آمریکا و چین وارد مرحله جدید شد
برنامه جدید ناسا در شرایطی اعلام شده که رقابت فضایی میان آمریکا، چین با سرعت زیادی در حال گسترش است. دولت آمریکا قصد دارد پیش از پایان دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ، فضانوردان آمریکایی را دوباره به ماه بفرستد.
در مقابل، چین نیز برنامهریزی کرده تا سال ۲۰۳۰ مأموریت سرنشیندار خود به ماه را انجام دهد. دولت چین روز دوشنبه فضاپیمای Shenzhou-23 را پرتاب کرد تا گروه تازهای از فضانوردان را به ایستگاه فضایی Tiangong منتقل کند.
ناسا پیشتر در ماه مارس نیز از برنامهای نزدیک به ۲۰ میلیارد دلار برای ایجاد پایگاه دائمی در قطب جنوب ماه خبر داده بود.
مرحله نخست؛ اکتشاف رباتیک سطح ماه
در مرحله ابتدایی این پروژه، پیش از اعزام انسان، مجموعهای از رباتهای اکتشافی به سطح ماه فرستاده خواهند شد. هدف ناسا از این مأموریتها، نقشهبرداری از جغرافیای دشوار ماه، شناسایی بهترین مناطق برای احداث پایگاه است.
فرودگر Endurance و مأموریت Griffin-1
شرکت Blue Origin در حال توسعه فرودگری به نام Endurance است که قابلیت فرود دقیق، حرکت خودکار روی سطح ماه را خواهد داشت.
همچنین شرکت Astrobotic قصد دارد فضاپیمای Griffin-1 را در دهانه Nobile واقع در قطب جنوب ماه فرود آورد.
مقامهای ناسا اعلام کردهاند تا سال ۲۰۲۹ حدود ۲۵ پرتاب فضایی انجام خواهند داد و نزدیک به چهار تن محموله به سطح ماه منتقل میشود.
تردید کارشناسان درباره زمانبندی ناسا
با وجود جاهطلبی بالای این پروژه، برخی دانشمندان نسبت به عملی بودن زمانبندی ناسا تردید دارند.
سیمئون باربر، دانشمند علوم ماه در دانشگاه Open University، اعلام کرد سامانههای لازم برای فرود ایمن انسان روی ماه هنوز آماده نیستند.
او گفت:
«اگر چین زودتر به ماه برسد، تعجب نخواهم کرد.»
از سوی دیگر، سامانه فرود انسانی ناسا که توسط شرکت SpaceX و بر پایه فضاپیمای Starship Human Landing System توسعه پیدا میکند، همچنان با مشکلات فنی، تأخیرهای متعدد روبهرو است.
چرا قطب جنوب ماه اهمیت دارد؟
دانشمندان معتقدند قطب جنوب ماه به دلیل وجود ذخایر یخ آب، اهمیت حیاتی دارد. این منابع میتوانند برای تولید آب آشامیدنی، اکسیژن، سوخت مورد استفاده قرار بگیرند.
همین موضوع باعث شده قطب جنوب ماه به مهمترین منطقه رقابت فضایی آینده میان قدرتهای جهان تبدیل شود.
جمعبندی
پروژه پایگاه دائمی ماه ناسا یکی از بلندپروازانهترین برنامههای فضایی دهه آینده محسوب میشود. آمریکا در تلاش است پیش از چین حضور بلندمدت انسان روی ماه را ممکن کند، اما چالشهای فنی، هزینههای عظیم، زمانبندی فشرده همچنان پرسشهای جدی درباره موفقیت این پروژه ایجاد کردهاند.
نظر شما درباره رقابت فضایی آمریکا، چین چیست؟ آیا ناسا میتواند زودتر از چین پایگاه دائمی روی ماه بسازد؟
