متخصصان تأکید میکنند که سلامت دهان و دندان تنها به دندانها محدود نمیشود، بلکه بر سلامت عمومی بدن نیز تأثیر میگذارد. در حالی که میان پوسیدگی دندان، بیماریهای لثه و بسیاری از مشکلات سلامتی ارتباط وجود دارد، کارشناسان هفت عادت روزانه را معرفی کردهاند که میتوانند به داشتن دندانهایی سالمتر کمک کنند.
وضعیت سلامت دندان در بزرگسالان
بر اساس دادههای مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای ایالات متحده (CDC)، از هر پنج بزرگسال ۲۰ تا ۶۴ ساله در آمریکا، یک نفر حداقل یک پوسیدگی دندانی درماننشده دارد.
به گفته متخصصان، دلایل متعددی در این مسئله نقش دارند، اما هزینه بالای مراقبتهای دندانپزشکی یکی از مهمترین عوامل محسوب میشود. طبق گزارش مؤسسه سیاستهای سلامت انجمن دندانپزشکی آمریکا (ADA)، حدود ۱۳ درصد افراد به دلیل هزینهها از مراجعه منظم به دندانپزشک خودداری میکنند. این در حالی است که این رقم برای سایر خدمات درمانی بین ۴ تا ۵ درصد است.
ترس از مراجعه به دندانپزشک نیز میتواند موجب به تعویق افتادن درمان شود. پژوهشی که در نشریه Journal of the American Dental Association منتشر شده نشان میدهد بیش از ۷۰ درصد افراد درجات مختلفی از ترس دندانپزشکی را تجربه میکنند و بیش از یکچهارم آنها دچار اضطراب شدید هستند. همچنین حدود ۳۰ درصد افرادی که از درمانهای دندانپزشکی هراس دارند، به طور کامل از درمان اجتناب میکنند.
ارتباط سلامت دهان و دندان با سلامت عمومی بدن
کارشناسان تأکید میکنند سلامت دهان و دندان ارتباط مستقیمی با سلامت عمومی بدن دارد. همچنین برای حفظ سلامت دهان همیشه نیازی به مراجعه فوری به دندانپزشک نیست و گاهی افزایش مصرف آب یا ایجاد چند عادت ساده روزانه نیز میتواند تأثیر قابل توجهی داشته باشد.
مطالعات مختلف نشان دادهاند که مشکلات گوناگون سلامت دهان با بیماریها و شرایطی مانند افسردگی، آرتریت روماتوئید، آسم، دیابت نوع ۲ و زوال عقل ارتباط دارند.
چرا بیماریهای دهان بر سایر بخشهای بدن اثر میگذارند؟
به گفته آدا کوپر، دندانپزشک، نخستین نظریه این است که بیماریهای لثه و پوسیدگی دندان باعث ایجاد التهاب در دهان میشوند و این التهاب میتواند در سایر بخشهای بدن نیز گسترش پیدا کند.
نظریه دوم بر این اساس است که باکتریهای موجود در دهان وارد جریان خون میشوند و میتوانند اندامهای دیگر را تحت تأثیر قرار دهند.
ارتباط دوطرفه برخی بیماریها با سلامت دهان
در برخی بیماریها این ارتباط دوطرفه است. برای مثال، دیابتی که به خوبی کنترل نمیشود خطر ابتلا به عفونتهای دهانی را افزایش میدهد. از سوی دیگر، بیماریهای لثه نیز کنترل سطح قند خون را دشوارتر میکنند.
پژوهشها همچنین نشان میدهند برخی واکنشهای ایمنی مشاهدهشده در آرتریت روماتوئید و بیماریهای لثه ممکن است از مسیرهای التهابی مشابهی ناشی شوند.
افسردگی و سلامت دهان
افسردگی نیز از جمله شرایطی است که با سلامت دهان ارتباط دارد. تحقیقات نشان میدهد افرادی که با افسردگی مواجه هستند کمتر به دندانپزشک مراجعه میکنند و همین موضوع احتمال پوسیدگی درماننشده یا بیماریهای دهان و دندان را افزایش میدهد.
آمار سابهاروال، متخصص بیماریهای لثه از کانادا، میگوید برخی داروهای مورد استفاده برای درمان افسردگی میتوانند تولید بزاق را کاهش دهند و در نتیجه خطر پوسیدگی دندان افزایش پیدا کند.
برای حفظ سلامت دندان چه کارهایی باید انجام داد؟
کوپر معتقد است حتی در صورت نداشتن درد یا شکایت خاص، مراجعه منظم به دندانپزشک اهمیت زیادی دارد. این معاینات دورهای کمک میکنند مشکلات پیش از ایجاد درد شناسایی شوند و درمان آنها سادهتر، کمهزینهتر باشد.
او توضیح میدهد تعداد مراجعات مورد نیاز برای هر فرد متفاوت است. برخی افراد با یک یا دو بار مراجعه در سال میتوانند سلامت دهان خود را حفظ کنند، در حالی که برخی دیگر به بررسیهای مکرر نیاز دارند.
۷ عادت روزانه برای سلامت دندان و لثه
- روزانه دو بار و هر بار به مدت دو دقیقه با خمیردندان حاوی فلوراید و مسواک نرم دندانهای خود را مسواک بزنید.
- حداقل روزی یک بار از نخ دندان یا ابزارهای تمیزکننده بیندندانی استفاده کنید.
- آب کافی بنوشید.
- پس از غذا به مدت ۲۰ دقیقه آدامس بدون قند بجوید تا تولید بزاق افزایش پیدا کند.
- مصرف قندهای افزوده موجود در نوشابههای گازدار، غلات صبحانه، شیرینیها و محصولات خمیری را کاهش دهید.
- از ریزهخواری مداوم میان وعدههای غذایی خودداری کنید.
- پس از مصرف غذاها یا نوشیدنیهای اسیدی، پیش از مسواک زدن بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه صبر کنید و دهان خود را با آب شستوشو دهید.
نتیجهگیری
متخصصان معتقدند این عادتهای ساده نه تنها به حفظ سلامت دندان و دهان کمک میکنند، بلکه سلامت عمومی بدن را نیز بهبود میبخشند. آدا کوپر در این باره میگوید: «دهان مانند پنجرهای به سوی سایر بخشهای بدن است. بدون رعایت بهداشت دهان و برخورداری از سلامت دهان، دستیابی به سلامت کامل امکانپذیر نیست.»
شما برای حفظ سلامت دندانهای خود چه عادتی دارید؟ تجربه و دیدگاه خود را با مخاطبان فوت و فن به اشتراک بگذارید.
