سکوت کابین، شتاب‌گیری و ترمزگیری سریع و ترمز احیاکننده از عوامل احتمالی افزایش حالت تهوع در برخی مسافران خودروهای برقی هستند.
- برخی مسافران در خودروهای برقی نسبت به خودروهای بنزینی یا دیزلی حالت تهوع بیشتری تجربه می‌کنند.
- سکوت کابین، شتاب‌گیری سریع و ترمز احیاکننده از عوامل احتمالی این وضعیت هستند.
- پژوهش‌های فعلی هنوز رابطه قطعی میان خودروهای برقی و افزایش بیماری حرکتی را ثابت نکرده‌اند.
لولا بیرد، ۲۴ ساله و ساکن لندن، تا دو سال پیش نمی‌دانست حالت خودروگرفتگی چیست. اما پس از اینکه دوست‌پسرش یک خودروی برقی خرید، در سفرهای طولانی دچار حالت تهوع شدید شد.
در یکی از سفرها، بیرد در دقیقه چهلم از دوست‌پسرش خواست خودرو را کنار بزند. او مجبور شد کنار خودرو استفراغ کند. مشکل به‌مرور آن‌قدر شدید شد که حتی از دوست‌پسرش خواست خودروی خود را عوض کند.
بیرد تنها نیست. برخی مسافرانی که با بی‌بی‌سی نیوز صحبت کرده‌اند می‌گویند خودشان یا فرزندانشان در خودروهای برقی، در مقایسه با خودروهای مجهز به موتورهای احتراق داخلی، بیشتر دچار خودروگرفتگی می‌شوند.
با این حال، بخش قابل‌توجهی از کاربران خودروهای برقی می‌گویند چنین مشکلی ندارند. برخی دیگر حتی تجربه‌ای کاملاً متفاوت دارند و می‌گویند در خودروهای برقی کمتر دچار حالت تهوع می‌شوند.
پس چرا خودروهای برقی ممکن است در برخی افراد باعث خودروگرفتگی بیشتری شوند؟
پژوهش‌ها درباره خودروهای برقی و حالت تهوع هنوز در مراحل ابتدایی هستند
دکتر ایرنه دی جولیوت در کینگز کالج لندن در حوزه آناتومی و بیومکانیک فعالیت می‌کند و درباره بیماری حرکتی پژوهش انجام می‌دهد. او می‌گوید مطالعات انجام‌شده تاکنون نشان می‌دهند که برخی افراد ممکن است در خودروهای برقی بیماری حرکتی شدیدتری را تجربه کنند.
دکتر نیکلاس هاک، متخصص مغز و اعصاب در نورث‌وسترن مدیسین در شیکاگو که روی سرگیجه و ورتیگو کار می‌کند نیز می‌گوید بارها شکایت‌های مشابهی را از بیمارانش شنیده است.
به گفته هاک، برخی بیمارانش گفته‌اند که در خودروهای برقی «بسیار مستعدتر» ابتلا به بیماری حرکتی شده‌اند.
با این حال، دانشمندان معتقدند برای ارائه یک نتیجه قطعی هنوز زود است.
دکتر بیل ییتس، پژوهشگر بیماری حرکتی در دانشگاه پیتسبورگ، می‌گوید ادبیات علمی موجود همچنان بسیار محدود است. به گفته او، درباره این موضوع گزارش‌ها و تجربه‌های شخصی وجود دارد اما پژوهش‌های گسترده و جدی هنوز به سطح کافی نرسیده‌اند.
مغز در تفسیر حرکت با مشکل مواجه می‌شود
اساس خودروگرفتگی به ناهماهنگی میان اطلاعات حسی دریافتی توسط مغز مربوط می‌شود.
بدن انسان برای تشخیص اینکه در حال حرکت است یا نه، عمدتاً از سه منبع اطلاعات دریافت می‌کند:
- آنچه چشم‌ها می‌بینند
- آنچه سیستم تعادل در گوش داخلی احساس می‌کند
- آنچه اعصاب موجود در بدن احساس می‌کنند
وقتی این اطلاعات با یکدیگر همخوانی نداشته باشند، بیماری حرکتی می‌تواند ایجاد شود.
برای مثال، وقتی هنگام سفر به تلفن همراه نگاه می‌کنیم، چشم‌ها حرکت بیرون خودرو را نمی‌بینند اما گوش داخلی حرکت خودرو را تشخیص می‌دهد. این ناهماهنگی میان دو سیگنال متفاوتی که مغز دریافت می‌کند، می‌تواند باعث حالت تهوع شود.
تصور می‌شود برخی ویژگی‌های خودروهای برقی نیز ممکن است این ناهماهنگی را افزایش دهند.
حتی سکوت خودروهای برقی ممکن است تأثیرگذار باشد
یکی از دلایل احتمالی، سکوت خودروهای برقی است. انسان‌ها در طول سال‌ها به ارتباط دادن حرکت خودرو با صدای موتور و لرزش عادت کرده‌اند. وقتی یک خودروی مجهز به موتور احتراق داخلی شتاب می‌گیرد، صدای موتور و میزان لرزش آن نیز تغییر می‌کند. این تغییرات اطلاعات بیشتری درباره حرکت خودرو در اختیار بدن قرار می‌دهند.
در خودروهای برقی، بخش بزرگی از این صداها و لرزش‌ها حذف شده است. به گفته دی جولیوت، به‌ویژه هنگام شتاب‌گیری خودرو، نبود نشانه‌های صوتی و فیزیکی‌ای که افراد به آن عادت کرده‌اند می‌تواند در برخی افراد بیماری حرکتی را تحریک کند.
ترمز احیاکننده نیز ممکن است نقش داشته باشد
یکی دیگر از عواملی که متخصصان بررسی می‌کنند، سیستم ترمز احیاکننده در خودروهای برقی است. در این سیستم، وقتی راننده پای خود را از روی پدال گاز برمی‌دارد، خودرو سرعت خود را کاهش می‌دهد و انرژی تولیدشده دوباره به باتری منتقل می‌شود. با این حال، برداشتن ناگهانی پا از روی پدال گاز می‌تواند باعث کاهش بسیار سریع سرعت خودرو شود.
به گفته دکتر هاک، این اتفاق ممکن است باعث شود مسافران در مدت کوتاهی احساس کنند بدنشان به سمت جلو و عقب حرکت می‌کند.
کارولین لی، ۲۴ ساله و ساکن کالیفرنیا، نیز می‌گوید در خودروی برقی دوستش، به‌ویژه در ترافیک سنگین شهری، دچار حالت تهوع شدید می‌شود. به گفته لی، به دلیل عملکرد ترمز احیاکننده، خودرو احساس «توقف مداوم» ایجاد می‌کند.
خودروهای برقی همچنین در مقایسه با خودروهای مجهز به موتور احتراق داخلی می‌توانند بسیار سریع‌تر شتاب بگیرند و سرعت خود را کاهش دهند. دی جولیوت می‌گوید این تغییرات ناگهانی سرعت نیز ممکن است بیماری حرکتی را تشدید کنند.
با این حال، ویکی ادموندز، مدیرعامل سازمان ای‌وی‌ای انگلند که نماینده رانندگان خودروهای برقی است، معتقد است این مشکل ممکن است مستقیماً ناشی از برقی بودن خودرو نباشد و عواملی مانند سبک رانندگی نیز در آن نقش داشته باشند.
ادموندز همچنین می‌گوید در خودروهای برقی نسل جدید، تغییرات مهمی در طراحی انجام شده تا شتاب‌گیری خودرو کنترل‌شده‌تر شود.
کودکان و زنان حساس‌تر هستند
میزان مستعد بودن افراد برای ابتلا به بیماری حرکتی تفاوت زیادی دارد. به گفته دکتر هاک، یکی از قوی‌ترین عوامل مؤثر در این زمینه ژنتیک است. متخصصان همچنین می‌گویند زنان و کودکان حساسیت بیشتری نسبت به بیماری حرکتی دارند.
پروفسور جان گلدینگ که در دانشگاه وست‌مینستر، نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا و نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا درباره بیماری حرکتی پژوهش کرده است، می‌گوید این ناراحتی معمولاً در سنین ۸ تا ۱۰ سالگی به بیشترین میزان خود می‌رسد و پس از آن، با افزایش مواجهه با حرکت، کاهش پیدا می‌کند.
دختر ۹ ساله مارک کویگ، ۴۵ ساله و ساکن لینکلن‌شر، نمونه‌ای از این وضعیت است.
کویگ می‌گوید از رانندگی با خودروی برقی خود بسیار راضی است اما خودروگرفتگی دخترش پس از خرید خودرو به شکل قابل‌توجهی افزایش یافته است.
این کودک پیش از این تنها در سفرهای طولانی حدود ۶۰۰ مایلی آنها به فرانسه دچار مشکل می‌شد اما اکنون حتی در سفرهای ۳۰ دقیقه‌ای نیز حالت تهوع می‌گیرد. او اخیراً برای نخستین بار داخل خودرو استفراغ کرده است.
چگونه می‌توان خودروگرفتگی را کاهش داد؟
متخصصان می‌گویند برای کاهش حالت تهوع در خودروهای برقی یا سایر خودروها می‌توان چند روش را امتحان کرد:
- به شیشه جلو و تا حد امکان به نقطه‌ای دور نگاه کنید و روی تلفن همراه یا کتاب تمرکز نکنید.
- در صورت امکان روی صندلی جلو بنشینید.
- اگر در صندلی عقب می‌نشینید، صندلی وسط را انتخاب کنید تا بتوانید بخش جلویی مسیر را ببینید.
- سر خود را به تکیه‌گاه صندلی تکیه دهید و تا حد امکان ثابت نگه دارید.
- صندلی را کمی به عقب متمایل کنید.
- تنفس خود را تنظیم کنید.
- برای دریافت هوای تازه پنجره را باز کنید.
- پیش از سفرهای طولانی به اندازه کافی بخوابید و آب بنوشید.
- از خوردن غذاهای چرب خودداری کنید.
- در صورت نیاز می‌توان از داروهای مخصوص خودروگرفتگی استفاده کرد، با این توجه که این داروها ممکن است باعث خواب‌آلودگی شوند.
متخصصان همچنین می‌گویند بدن انسان می‌تواند به‌مرور زمان خود را با بیماری حرکتی سازگار کند. به گفته پروفسور گلدینگ، سفر بیشتر با خودروهای برقی می‌تواند به مغز کمک کند به الگوی جدید حرکت و صدا عادت کند و در طول زمان حالت تهوع کاهش یابد.
خودروسازان برای کاهش حالت تهوع چه کاری می‌توانند انجام دهند؟
سیریل دیلز، استاد طراحی حمل‌ونقل در کالج سلطنتی هنر، معتقد است خودروسازان نیز گزینه‌هایی برای کاهش این مشکل در اختیار دارند.
- استفاده از نرم‌افزارهایی برای نرم‌تر کردن شتاب‌گیری‌های ناگهانی
- استفاده از سیستم‌های صوتی برای اطلاع دادن حرکت خودرو به مسافران
- ایجاد لرزش‌های خفیف در صندلی‌ها
- استفاده از سیستم‌های ترمز احیاکننده تطبیقی برای کاهش کاهش سرعت‌های ناگهانی
مت آدامز از بیاما، سازمان نماینده تولیدکنندگان تجهیزات شارژ خودروهای برقی در بریتانیا، نیز معتقد است اگر پژوهش‌های آینده دلایل خودروگرفتگی را با وضوح بیشتری مشخص کنند، خودروسازان می‌توانند طراحی خودروهای خود را بر اساس این یافته‌ها بهبود دهند.
سؤالات متداول
آیا خودروهای برقی بیشتر از خودروهای بنزینی باعث خودروگرفتگی می‌شوند؟
برخی مسافران چنین تجربه‌ای دارند اما پژوهش‌های علمی موجود هنوز برای تأیید قطعی این ارتباط کافی نیستند.
چرا سکوت خودروهای برقی ممکن است باعث حالت تهوع شود؟
صدای موتور و لرزش خودرو اطلاعاتی درباره حرکت در اختیار بدن قرار می‌دهند. حذف بخش زیادی از این نشانه‌ها ممکن است در برخی افراد به ناهماهنگی اطلاعات حسی و بیماری حرکتی منجر شود.
آیا ترمز احیاکننده می‌تواند حالت تهوع را بیشتر کند؟
ترمز احیاکننده می‌تواند هنگام برداشتن پا از روی پدال گاز باعث کاهش سریع سرعت شود. برخی متخصصان معتقدند این تغییرات سریع می‌تواند در بعضی مسافران بیماری حرکتی را تشدید کند.
چگونه می‌توان حالت تهوع هنگام سفر با خودرو را کاهش داد؟
نگاه کردن به مسیر روبه‌رو، نشستن در صندلی مناسب، ثابت نگه داشتن سر، دریافت هوای تازه، خواب کافی و پرهیز از غذاهای چرب از راهکارهای پیشنهادی متخصصان هستند.
آیا بدن می‌تواند به خودروهای برقی عادت کند؟
به گفته پروفسور گلدینگ، مواجهه بیشتر با خودروهای برقی می‌تواند به مغز کمک کند به الگوی جدید حرکت و صدا عادت کند و به‌مرور حالت تهوع را کاهش دهد.
جمع‌بندی
خودروهای برقی برای برخی مسافران ممکن است با افزایش حالت تهوع و بیماری حرکتی همراه باشند. سکوت بیشتر کابین، شتاب‌گیری سریع و نحوه عملکرد ترمز احیاکننده از عواملی هستند که متخصصان به‌عنوان دلایل احتمالی بررسی می‌کنند اما شواهد علمی موجود هنوز برای ارائه یک نتیجه قطعی کافی نیست.
در عین حال، عواملی مانند سن، جنسیت، ژنتیک و سبک رانندگی نیز می‌توانند بر تجربه افراد تأثیر بگذارند. ادامه پژوهش‌ها می‌تواند به خودروسازان کمک کند سیستم‌های شتاب‌گیری، ترمز، صدا و لرزش کابین را برای کاهش این مشکل بهینه کنند.
آیا شما یا اطرافیانتان هنگام سفر با خودروهای برقی چنین تجربه‌ای داشته‌اید؟ تجربه خود را با ما در میان بگذارید.
