بررسی بیش از ۳۵۰ پژوهش نشان می‌دهد مصرف بیش از حد پروتئین لزوماً مفید نیست و محدود کردن آن ممکن است با افزایش طول عمر ارتباط داشته باشد.
- بیشتر پروتئین همیشه به معنای سلامتی بیشتر نیست.
- برخی مطالعات، افزایش طول عمر تا ۵۳ درصد را با رژیم کم‌پروتئین نشان داده‌اند.
- نیاز به پروتئین به شرایط فردی و میزان فعالیت بدنی بستگی دارد.
آیا کاهش مصرف پروتئین می‌تواند به افزایش طول عمر کمک کند؟
یک بررسی جدید از بیش از ۳۵۰ پژوهش درباره ارتباط مصرف پروتئین و طول عمر نشان می‌دهد که پروتئین بیشتر لزوماً به معنای زندگی سالم‌تر و طولانی‌تر نیست. برخی یافته‌ها حتی نشان می‌دهند کاهش مصرف پروتئین ممکن است علاوه بر افزایش طول عمر، هزینه‌های غذایی را نیز کاهش دهد.
برخی افراد تصور می‌کنند روندی که اخیراً در شبکه‌های اجتماعی با عنوان «protein maxxing» یا افزایش حداکثری مصرف پروتئین رواج پیدا کرده است، می‌تواند به داشتن زندگی طولانی‌تر و سالم‌تر کمک کند. با این حال، تحقیقات جدید تصویر متفاوتی ارائه می‌دهند.
به گزارش Scientific American، گسترش روند «protein maxxing» در شبکه‌های اجتماعی هم‌زمان با افزایش سریع محصولات حاوی پروتئین در بازار بوده است. از آب پروتئینی و نوشیدنی‌های Starbucks گرفته تا Doritos، محصولات مختلفی برای مصرف‌کنندگانی عرضه می‌شوند که می‌خواهند پروتئین بیشتری دریافت کنند.
ممکن است افراد این غذاها و نوشیدنی‌ها را با هدف افزایش توده عضلانی خریداری کنند. با این حال، تحقیقات نشان می‌دهد بخش بزرگی از مردم در رژیم غذایی روزانه خود به اندازه کافی پروتئین دریافت می‌کنند.
بررسی بیش از ۳۵۰ پژوهش درباره پروتئین و طول عمر
در یک مقاله مروری جدید که روز جمعه در Cell Press Blue منتشر شد، پژوهشگران یافته‌های بیش از ۳۵۰ مطالعه قبلی را در کنار یکدیگر قرار دادند.
این پژوهش‌ها شواهد گسترده‌ای ارائه می‌کنند که نشان می‌دهد در مورد مصرف پروتئین، «بیشتر همیشه بهتر نیست».
Dudley Lamming، استاد دانشگاه Wisconsin-Madison و یکی از نویسندگان این مطالعه، می‌گوید مردم به طور متوسط حدود ۱۷ درصد کالری مورد نیاز خود را از پروتئین دریافت می‌کنند.
Lamming هنگام بررسی پژوهش‌های قبلی توضیح می‌دهد که گروه‌های کنترل در مطالعات انجام‌شده روی موش‌ها معمولاً با رژیم‌هایی حاوی حدود ۲۰ درصد پروتئین تغذیه می‌شدند. در مقابل، موش‌هایی که مقدار بسیار کمتری پروتئین دریافت می‌کردند، به‌ویژه موش‌هایی که رژیم غذایی آنها حاوی ۵ تا ۸ درصد پروتئین بود، عمر طولانی‌تری داشتند.
ارتباط مصرف بیش از حد پروتئین با اسیدهای آمینه
بخشی از ارتباط میان مصرف زیاد پروتئین و کوتاه‌تر شدن طول عمر ممکن است به نقش اسیدهای آمینه ضروری در رژیم غذایی مربوط باشد.
پروتئینی که از طریق غذا دریافت می‌کنیم، منبع اصلی اسیدهای آمینه ضروری است. دلیل آن این است که بدن انسان نمی‌تواند این مولکول‌ها را به تنهایی تولید کند. ما برای ادامه زندگی و رشد به این اسیدهای آمینه نیاز داریم.
با این حال، تحقیقات Lamming نشان می‌دهد این اسیدهای آمینه در صورت دریافت بیش از حد نیز می‌توانند مضر باشند.
Lamming و همکارانش در مطالعه‌ای که ۲۴ ژوئیه در Nature Aging منتشر شد، نشان دادند کاهش میزان یکی از اسیدهای آمینه به نام والین توانست میانگین طول عمر موش‌های نر را ۲۳ درصد افزایش دهد. این افزایش معادل حدود ۶ ماه بود.
همچنین مشخص شد این جوندگان نشانه‌های کمتری از ضعف مرتبط با افزایش سن داشتند، بافت چربی آنها کاهش یافته بود و تعداد کمتری از آنها به سرطان مبتلا شدند.
Steven Heymsfield، استاد دانشگاه Louisiana State University که در بررسی جدید یا مطالعه Lamming مشارکت نداشته است، نیز تأیید می‌کند که بدن برای تأمین اسیدهای آمینه ضروری به پروتئین نیاز دارد.
با این حال، Heymsfield توضیح می‌دهد پس از آنکه مقدار کافی پروتئین برای تأمین نیازهای عضلات، اندام‌ها و دیگر ساختارهای حیاتی بدن متابولیزه شد، پروتئین اضافی تنها به انرژی تبدیل می‌شود.
به گفته او، مصرف بیش از حد پروتئین می‌تواند به مواد دیگری مانند چربی تبدیل شود یا برای تولید کالری سوزانده شود.
Heymsfield می‌گوید: «شما باید اسیدهای آمینه ضروری مورد نیاز خود را از پروتئین دریافت کنید. اما اگر بسیار بیشتر از نیازتان پروتئین مصرف می‌کنید، این مقدار اضافی باید به چیز دیگری مانند چربی تبدیل شود یا برای تولید کالری اکسید شود. بنابراین من فکر نمی‌کنم روند مصرف بیش از حد پروتئین فایده قابل‌توجهی داشته باشد.»
آیا محدود کردن پروتئین می‌تواند جایگزین محدودیت کالری شود؟
مطالعات بی‌شماری نشان داده‌اند که محدود کردن مجموع کالری مصرفی می‌تواند طول عمر را افزایش دهد. با این حال، اجرای این روش برای مدت طولانی در زندگی روزمره بسیار دشوار است.
Lamming و دیگر پژوهشگران معتقدند برخی از مزایای مرتبط با افزایش طول عمر ممکن است تنها با محدود کردن مصرف پروتئین نیز به دست بیاید.
بخش بزرگی از مطالعاتی که ارتباط میان محدودیت پروتئین و طول عمر را بررسی کرده‌اند، به جای انسان‌ها روی مدل‌های حیوانی مانند موش‌ها انجام شده‌اند. دلیل اصلی این موضوع دشواری دنبال کردن رژیم غذایی یک انسان در تمام طول زندگی اوست.
با وجود این، پژوهشگران معتقدند داده‌های به‌دست‌آمده از این مطالعات می‌تواند درباره انسان‌ها نیز کاربرد داشته باشد.
یکی از دلایل این دیدگاه، شباهت میان مواد غذایی مصرف‌شده توسط موش‌ها و انسان‌هاست. هر دو گونه تقریباً به میزان مشابهی پروتئین نیاز دارند و برای ادامه زندگی به همان ۹ اسید آمینه ضروری وابسته هستند.
Lamming می‌گوید موش‌ها مدل مناسبی برای پژوهش‌های تغذیه‌ای هستند. به گفته او، این حیوانات اساساً غذاهایی مشابه غذاهای مصرفی انسان‌ها می‌خورند و از این غذاها برای رشد، تولیدمثل و حفظ بدن خود در فرآیندهایی مشابه استفاده می‌کنند.
افزایش طول عمر تا ۵۳ درصد در برخی مطالعات
در مطالعات انجام‌شده مشاهده شد رژیم غذایی کم‌پروتئین توانسته است در برخی موارد طول عمر را تا ۵۳ درصد افزایش دهد.
اگر این میزان افزایش را در مورد انسان در نظر بگیریم، نتیجه بسیار قابل توجه خواهد بود. برای مثال، فردی با امید به زندگی ۸۰ سال ممکن است در شرایطی معادل افزایش طول عمر به بیش از ۱۲۰ سال را تجربه کند.
پژوهشگران معتقدند این افزایش طول عمر به احتمال زیاد با هورمونی به نام FGF21 ارتباط دارد.
زمانی که انسان‌ها یا موش‌ها مصرف پروتئین خود را محدود می‌کنند، تولید FGF21 افزایش می‌یابد. زمانی که این هورمون به مغز می‌رسد، فرآیندی به نام سیگنال‌دهی سمپاتیک را فعال می‌کند.
در این فرآیند، سیستم عصبی به سلول‌های موجود در بافت چربی سفید پیام می‌دهد که میتوکندری بیشتری تولید کنند.
در نتیجه، بافت چربی بیشتری برای استفاده به عنوان سوخت سوزانده می‌شود.
Lamming می‌گوید در حیواناتی که محدودیت پروتئین را تجربه کرده‌اند، مصرف انرژی افزایش یافته است. همین وضعیت سال گذشته در انسان‌هایی که محدودیت پروتئین داشتند نیز مشاهده شد.
کاهش چربی اضافی ممکن است خطر بیماری‌ها را کم کند
از بین رفتن چربی اضافی بدن می‌تواند به کاهش خطر بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و برخی انواع سرطان کمک کند.
به گفته Heymsfield، محدود کردن مصرف پروتئین مزایای دیگری نیز دارد.
هنگام هضم پروتئین، اوره که یکی از محصولات نهایی متابولیسم است، در کبد تولید می‌شود. مقدار بیش از حد اوره می‌تواند به مشکلات کلیوی منجر شود.
غذاهای سرشار از پروتئین همچنین ممکن است حاوی مقدار زیادی چربی اشباع باشند. از آنجا که مصرف بیش از حد چربی اشباع خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد، برخی پژوهشگران از رژیم کتوژنیک مبتنی بر مصرف زیاد گوشت نیز انتقاد کرده‌اند.
مقدار ایده‌آل پروتئین برای انسان چقدر است؟
تعیین میزان ایده‌آل مصرف پروتئین برای انسان کار ساده‌ای نیست.
تا همین اواخر، دستورالعمل‌های غذایی وزارت کشاورزی ایالات متحده آمریکا برای آمریکایی‌ها توصیه می‌کردند افراد روزانه به ازای هر کیلوگرم وزن بدن خود ۰.۸ گرم پروتئین مصرف کنند.
اما در جدیدترین نسخه این دستورالعمل‌ها، میزان توصیه‌شده به ۱.۲ تا ۱.۶ گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز افزایش یافته است.
توصیه‌های به‌روزشده که در ماه ژانویه اعلام شدند، با واکنش پزشکان مواجه شدند. برخی پزشکان مدعی شدند بعضی از افرادی که در تدوین دستورالعمل‌های جدید تغذیه نقش داشته‌اند، دارای تعارض منافع بوده‌اند.
در توصیه‌های جدید، افزایش مصرف پروتئین پیشنهاد شده است. این موضوع در حالی مورد توجه قرار گرفته که تحقیقات جدید به مزایای کاهش مصرف پروتئین اشاره دارند.
نیاز به پروتئین برای همه افراد یکسان نیست
با این حال، نیاز بدن به پروتئین از فردی به فرد دیگر متفاوت است.
- نیاز یک فرد باردار به پروتئین بیشتر از فردی است که باردار نیست.
- به افرادی که پس از آسیب‌دیدگی در دوره بهبودی قرار دارند نیز توصیه می‌شود پروتئین بیشتری مصرف کنند.
- در افرادی که فعالیت بدنی شدیدی دارند، افزایش مصرف پروتئین نیز ممکن است مضر نباشد.
Lamming می‌گوید در چارچوب مطالعه فعلی، مصرف پروتئین برای افرادی که ورزش می‌کنند احتمالاً مفید است و قطعاً مضر نیست.
به گفته Lamming، خطر اصلی در افراد کم‌تحرک دیده می‌شود. او می‌گوید: «الگوی کلی مطالعه ما این است که پروتئین دریافت‌شده از طریق رژیم غذایی برای افراد ورزشکار احتمالاً مفید است و قطعاً مضر نیست. اما ما فکر می‌کنیم مصرف بیش از حد پروتئین برای افراد کم‌تحرک احتمالاً بد است.»
سؤالات متداول درباره مصرف پروتئین و طول عمر
آیا پروتئین بیشتر همیشه برای سلامتی بهتر است؟
خیر. بررسی بیش از ۳۵۰ پژوهش نشان می‌دهد شواهدی وجود دارد که مصرف بیش از حد پروتئین همیشه با مزایای بیشتر همراه نیست.
آیا کاهش مصرف پروتئین می‌تواند طول عمر را افزایش دهد؟
برخی مطالعات روی حیوانات نشان داده‌اند رژیم کم‌پروتئین می‌تواند طول عمر را تا ۵۳ درصد افزایش دهد. پژوهشگران معتقدند این یافته‌ها ممکن است برای انسان‌ها نیز اهمیت داشته باشند.
والین چه ارتباطی با طول عمر دارد؟
در یک مطالعه، کاهش میزان والین باعث افزایش ۲۳ درصدی میانگین طول عمر موش‌های نر شد. این افزایش حدود ۶ ماه بود.
آیا افراد ورزشکار باید پروتئین خود را کاهش دهند؟
طبق دیدگاه Lamming در این مطالعه، مصرف پروتئین برای افراد ورزشکار احتمالاً مفید است و قطعاً مضر نیست.
چه افرادی ممکن است به پروتئین بیشتری نیاز داشته باشند؟
افراد باردار، افرادی که پس از آسیب‌دیدگی در دوره بهبودی هستند و افرادی که فعالیت بدنی شدیدی دارند ممکن است به پروتئین بیشتری نیاز داشته باشند.
جمع‌بندی
مصرف پروتئین بیشتر لزوماً به معنای سلامتی بیشتر یا زندگی طولانی‌تر نیست. بررسی بیش از ۳۵۰ پژوهش و مطالعات انجام‌شده روی حیوانات نشان می‌دهد محدود کردن پروتئین ممکن است با افزایش طول عمر، کاهش چربی بدن و برخی مزایای متابولیکی ارتباط داشته باشد.
در عین حال، میزان مناسب پروتئین برای همه افراد یکسان نیست و شرایطی مانند بارداری، دوران بهبودی پس از آسیب‌دیدگی و فعالیت بدنی شدید می‌تواند نیاز بدن را تغییر دهد.
