گزارش جدید Greenpeace نشان میدهد برچسب «میکرودالگا ایمن» روی غذاهای آماده میتواند حس امنیتی گمراهکننده ایجاد کند. بسیاری از مصرفکنندگان تصور میکنند با گرم کردن غذا در بستهبندی پلاستیکی انتخابی بیخطر انجام میدهند، اما یافتههای علمی تصویر متفاوتی ارائه میدهد.
این گزارش با بررسی ۲۴ مطالعه علمی تازه، به خطرات پنهان بستهبندیهای پلاستیکی پرداخته است. نتایج نشان میدهد صدها هزار ذره ریز پلاستیکی بههمراه ترکیبات شیمیایی بالقوه خطرناک میتوانند به غذا نفوذ کنند. این موضوع پیامدهای گستردهای برای سلامت عمومی دارد.
میکروپلاستیکها در غذا؛ تهدیدی نامرئی
بر اساس این تحلیل، هنگام گرم کردن غذا در ظروف پلاستیکی، ترکیبی از میکروپلاستیکها و مواد افزودنی شیمیایی وارد محتوا میشود. این ترکیبات اصولاً نباید در تماس مستقیم با مواد غذایی قرار گیرند.
گرهام فوربز، مسئول کمپین جهانی پلاستیک در شعبه آمریکای Greenpeace میگوید: مصرفکنندگان هنگام خرید و گرم کردن غذای بستهبندیشده تصور میکنند انتخابی بیضرر دارند، در حالی که ممکن است در معرض ترکیبی از ذرات پلاستیکی و مواد شیمیایی خطرناک قرار بگیرند.
چرخه عمر پلاستیک؛ از استخراج تا زباله
سینیها و فیلمهای پلاستیکی مواد غذایی در تمام چرخه عمر خود محیط زیست را آلوده میکنند. از استخراج سوختهای فسیلی تا تولید انرژیبر و دفع نهایی، ردپای زیستمحیطی این محصولات قابل توجه است.
- بازیافت دشوار به دلیل ساختار چندلایه
- تجزیه به میکرو و نانوپلاستیک در خاک، رودخانهها، اقیانوسها
- آسیب به حیات وحش و بازگشت به زنجیره غذایی
- کاهش کیفیت پلاستیک در اقتصاد چرخشی
حتی در صورت بازیافت، افت کیفیت مواد میتواند به آزادسازی مجدد افزودنیهای شیمیایی در محصولات جدید منجر شود.
آیا «میکرودالگا ایمن» واقعاً ایمن است؟
نویسندگان گزارش تأکید میکنند برچسب «میکرودالگا ایمن» معمولاً به پایداری ساختاری ظرف اشاره دارد، نه به عدم انتقال میکروپلاستیک یا مواد شیمیایی به غذا. این تمایز برای مصرفکنندگان اغلب شفاف نیست.
برآوردها نشان میدهد پلاستیکها بیش از ۴۲۰۰ ماده شیمیایی بالقوه خطرناک دارند. بسیاری از این ترکیبات در بستهبندی مواد غذایی بهطور کامل تنظیمگری نشدهاند. برخی از آنها با سرطان، اختلالات هورمونی، بیماریهای متابولیک مرتبط دانسته شدهاند.
عوامل افزایش انتقال مواد شیمیایی
طبق گزارش، چند عامل میتوانند میزان نفوذ ذرات پلاستیکی به غذا را افزایش دهند:
- دماهای بالاتر
- زمان گرمکردن طولانیتر
- ظروف فرسوده یا آسیبدیده
- غذاهای چرب با جذب شیمیایی بیشتر
خلأ مقررات جهانی در زمینه میکروپلاستیک
در اتحادیه اروپا، پلاستیکهای در تماس با غذا بر اساس توصیههای سازمان ایمنی غذایی اروپا و محدودیتهای مهاجرت مواد شیمیایی تنظیم میشوند. با این حال، آستانه مشخصی برای ذرات میکروپلاستیک تعریف نشده است.
گزارش همچنین به نبود راهنمایی نظارتی کافی در سطح جهانی اشاره دارد. به گفته نویسندگان، انکار یا مقاومت صنعتی میتواند در تأخیر مقررات سختگیرانه نقش داشته باشد.
رشد بازار غذاهای آماده پلاستیکی
پیشبینی میشود تولید جهانی پلاستیک تا سال ۲۰۵۰ بیش از دو برابر شود. بستهبندی پلاستیکی سهم بزرگی از این رشد را تشکیل میدهد. در حال حاضر حدود ۳۶ درصد کل پلاستیک تولیدی به بستهبندی اختصاص دارد.
بازار غذاهای آماده با بستهبندی پلاستیکی که اکنون ارزشی بیش از ۱۶۰ میلیارد یورو دارد، ممکن است تا سال ۲۰۳۴ به حدود ۳۰۰ میلیارد یورو برسد. این روند اهمیت بازنگری در سیاستهای ایمنی مواد غذایی و مدیریت پسماند پلاستیکی را دوچندان میکند.
درخواست برای کنترلهای سختگیرانهتر جهانی
Greenpeace خواستار آن است که پلاستیکهای در تماس با غذا در چارچوب توافق جهانی آینده سازمان ملل درباره پلاستیک، تحت کنترلهای سختگیرانهتر قرار گیرند. هدف، کاهش ریسکهای سلامت عمومی، کاهش آلودگی زیستمحیطی، افزایش شفافیت برای مصرفکنندگان است.
جمعبندی: بازنگری در اعتماد به برچسب «میکرودالگا ایمن»
برچسب «میکرودالگا ایمن» لزوماً به معنای ایمنی کامل در برابر انتقال میکروپلاستیکها و مواد شیمیایی نیست. یافتههای اخیر نشان میدهد آگاهی مصرفکنندگان، تقویت مقررات، حرکت بهسوی بستهبندیهای جایگزین میتواند از سلامت فردی، محیط زیست محافظت کند.
اگر شما چه میکنید؟
آیا تجربهای از استفاده از ظروف پلاستیکی در مایکروویو دارید؟ دیدگاه خود را با ما به اشتراک بگذارید، این مقاله را برای افزایش آگاهی عمومی منتشر کنید، مطالب مرتبط با ایمنی مواد غذایی را مطالعه کنید.
