پژوهشی طولی در سنگاپور نشان میدهد استفاده زیاد از صفحهنمایش در ۱ و ۶ سالگی با عملکرد تحصیلی ضعیفتر و حافظه کاری پایینتر در سالهای بعد ارتباط دارد.
- پژوهش روی ۵۰۲ کودک نشان داد استفاده زیاد از صفحهنمایش در ۱ و ۶ سالگی با عملکرد تحصیلی پایینتر در سالهای بعد ارتباط دارد.
- قویترین ارتباط در ۱ سالگی مشاهده شد؛ دورهای که رشد مغز و تعامل با محیط اهمیت بالایی دارد.
- پژوهشگران توصیه میکنند علاوه بر مدت استفاده، کیفیت محتوا، نوع دستگاه و همراهی والدین نیز در مطالعات آینده بررسی شود.
تاثیر صفحهنمایش بر کودکان؛ چرا ۱ و ۶ سالگی اهمیت ویژهای دارد؟
نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد تاثیر صفحهنمایش بر کودکان تنها به میزان استفاده محدود نمیشود، بلکه سن کودک نیز نقش مهمی دارد. این مطالعه نشان داد استفاده زیاد از صفحهنمایش در ۱ و ۶ سالگی با عملکرد تحصیلی پایینتر و حافظه کاری ضعیفتر در سالهای بعد ارتباط دارد.
این یافتهها حاصل پژوهشی طولی در سنگاپور است که کودکان را از بدو تولد تا سالهای بعدی زندگی دنبال کرده و رابطه میان زمان استفاده از صفحهنمایش با تواناییهای شناختی و آموزشی آنها را بررسی کرده است.
جزئیات پژوهش درباره تاثیر صفحهنمایش بر کودکان
این پژوهش که در World Journal of Pediatrics منتشر شده، ۵۰۲ کودک را بررسی کرد. پژوهشگران مدتزمان استفاده از صفحهنمایش را از ۱ تا ۸ سالگی ثبت کردند و سپس این اطلاعات را با عملکرد تحصیلی کودکان در ۹ سالگی و عملکرد حافظه کاری آنها در ۱۰.۵ سالگی مقایسه کردند.
قویترین ارتباط در ۱ و ۶ سالگی مشاهده شد
نتایج نشان داد اثرات بلندمدت استفاده از صفحهنمایش در همه سنین یکسان نیست.
- استفاده زیاد از صفحهنمایش در ۱ سالگی با عملکرد تحصیلی پایینتر در سالهای بعد ارتباط داشت.
- استفاده زیاد از صفحهنمایش در حدود ۶ سالگی، زمانی که کودک در آستانه ورود به دبستان قرار دارد، نیز با حافظه کاری ضعیفتر و موفقیت تحصیلی کمتر همراه بود.
- در مقابل، برای کودکان ۲ و ۳ ساله ارتباطی به همین شدت مشاهده نشد.
پژوهشگران تأکید کردند قویترین ارتباط در ۱ سالگی دیده شد. به باور آنها، مغز در این دوره از رشد حساسیت بسیار بالایی نسبت به یادگیری و تعامل با محیط دارد. صرف زمان بیشتر مقابل صفحهنمایش ممکن است فرصت تعامل مستقیم کودک با والدین و محیط اطراف را کاهش دهد.
افزایش زمان صفحهنمایش با کاهش عملکرد تحصیلی همراه بود
این مطالعه همچنین نشان داد هرچه مجموع زمان استفاده از صفحهنمایش در طول دوران کودکی بیشتر باشد، عملکرد تحصیلی بهطور کلی کاهش پیدا میکند.
پژوهشگران توضیح دادند که یک ساعت اضافه استفاده روزانه از صفحهنمایش الزاماً برای هر کودک اثر چشمگیری ایجاد نمیکند، اما همین اثرات کوچک در مقیاس جمعیتی میتواند به پیامدهای قابلتوجهی در موفقیت آموزشی منجر شود.
تنها مدت استفاده مهم نیست، زمان آن نیز اهمیت دارد
یافتههای این پژوهش نشان میدهد هنگام بررسی تاثیر صفحهنمایش بر کودکان، تنها پاسخ به این سؤال که «چه مدت؟» کافی نیست، بلکه باید پرسید «در چه سنی؟».
بر همین اساس، متخصصان توصیه میکنند:
- محدود کردن زمان استفاده از صفحهنمایش از دوران نوزادی آغاز شود.
- این محدودیتها با نزدیک شدن کودک به سن مدرسه نیز ادامه پیدا کند.
- والدین به تعامل مستقیم با کودک اهمیت بیشتری بدهند.
پژوهشهای آینده باید چه موضوعاتی را بررسی کنند؟
پژوهشگران معتقدند برای درک بهتر تاثیر صفحهنمایش بر رشد کودکان، مطالعات آینده باید علاوه بر مدت استفاده، عوامل زیر را نیز بررسی کنند:
- کیفیت محتوای مشاهدهشده
- نوع دستگاه مورد استفاده
- اینکه والدین هنگام استفاده از صفحهنمایش در کنار کودک حضور دارند یا خیر
سؤالات متداول
آیا استفاده زیاد از صفحهنمایش در ۱ سالگی بر یادگیری آینده کودک اثر دارد؟
بر اساس این پژوهش، استفاده زیاد از صفحهنمایش در ۱ سالگی با عملکرد تحصیلی پایینتر و حافظه کاری ضعیفتر در سالهای بعد ارتباط دارد.
چرا ۶ سالگی نیز دوره مهمی محسوب میشود؟
۶ سالگی همزمان با آمادگی کودک برای ورود به مدرسه است و نتایج پژوهش نشان میدهد استفاده زیاد از صفحهنمایش در این دوره با کاهش عملکرد تحصیلی در سالهای بعد ارتباط دارد.
آیا در ۲ و ۳ سالگی نیز همین ارتباط مشاهده شد؟
خیر. پژوهشگران اعلام کردند در ۲ و ۳ سالگی ارتباطی به قدرت آنچه در ۱ و ۶ سالگی مشاهده شد، دیده نشد.
آیا هر ساعت اضافه استفاده از صفحهنمایش برای همه کودکان زیانآور است؟
پژوهشگران تأکید کردند یک ساعت اضافه استفاده روزانه لزوماً برای هر کودک اثر قابلتوجهی ندارد، اما اثرات کوچک در سطح جامعه میتواند پیامدهای آموزشی مهمی ایجاد کند.
جمعبندی
این پژوهش نشان میدهد تاثیر صفحهنمایش بر کودکان علاوه بر مدت استفاده، به سن کودک نیز وابسته است. یافتهها حاکی از آن است که ۱ و ۶ سالگی دورههای حساستری هستند و مدیریت زمان استفاده از صفحهنمایش در این سنین میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
اگر به سلامت و رشد کودکان علاقهمند هستید، مطالب علمی و پژوهشهای جدید را دنبال کنید تا تصمیمهای آگاهانهتری برای مدیریت استفاده از فناوری در دوران کودکی بگیرید.