دانشمندان درباره ساعت تابستانی دائمی اختلاف نظر دارند، اما بسیاری معتقدند حفظ نور صبحگاهی برای خواب، ریتم شبانه‌روزی و سلامت اهمیت بیشتری دارد.
- نور صبحگاهی: بسیاری از دانشمندان آن را برای تنظیم ریتم شبانه‌روزی ضروری‌تر از نور بیشتر عصر می‌دانند.
- نوجوانان: صبح‌های تاریک و شروع زودهنگام مدرسه می‌تواند خواب و عملکرد تحصیلی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
- گزینه‌های آمریکا: ساعت تابستانی دائمی، ساعت استاندارد دائمی و ادامه تغییر فصلی ساعت سه گزینه مطرح هستند.
آیا ساعت تابستانی دائمی برای سلامت خطرناک است؟
بحث درباره پایان دادن به تغییر ساعت دو بار در سال در آمریکا دوباره جدی شده است. بسیاری از دانشمندان هشدار می‌دهند که ساعت تابستانی دائمی ممکن است از نظر سلامت خطرناک باشد و پیامدهای پیش‌بینی‌نشده‌ای برای اقتصاد و ایمنی داشته باشد.
روزنامه نیویورک تایمز با کارشناسان درباره این بحث گفت‌وگو کرده است؛ بحثی که برای ترکیه نیز آشناست.
ماه گذشته مجلس نمایندگان آمریکا قانون «حفاظت از نور خورشید» را تصویب کرد. این طرح راه‌حلی برای پایان دادن به تغییر ساعت دو بار در سال ارائه می‌دهد و قرار است ساعت تابستانی را دائمی کند.
در ابتدای ماه ژوئیه نیز طرح دیگری در مجلس نمایندگان ارائه شد که بر اساس آن ساعت باید در تمام طول سال روی زمان استاندارد ثابت بماند. بنابراین نمایندگان با سه گزینه روبه‌رو هستند:
- ساعت تابستانی دائمی
- ساعت استاندارد دائمی
- ادامه تغییر فصلی ساعت
به گفته بسیاری از دانشمندان، ساعت تابستانی دائمی ممکن است خطرناک‌ترین گزینه در میان این سه انتخاب باشد. این تغییر می‌تواند پیامدهای پیش‌بینی‌نشده‌ای برای سلامت و اقتصاد داشته باشد.
در نهایت، اصل بحث به این موضوع بازمی‌گردد که یک ساعت نور روز، که به‌ویژه در ماه‌های زمستان منبعی محدود است، باید در کدام بخش از روز قرار بگیرد.
چرا نور صبحگاهی برای بدن اهمیت دارد؟
Jamie Zeitzer، یکی از مدیران مرکز علوم خواب و شبانه‌روزی دانشگاه Stanford، گفت نام این طرح این تصور را ایجاد می‌کند که گویی میزان نور دریافتی انسان افزایش پیدا می‌کند.
او گفت: «اما شما میزان نور را افزایش نمی‌دهید. فقط زمان ظاهر شدن نور را تغییر می‌دهید.»
برای مثال، در Seattle، اجرای دائمی ساعت تابستانی باعث می‌شود در هر زمستان حدود ۱۰ هفته خورشید بعد از ساعت ۸:۳۰ صبح طلوع کند.
در مقابل، با اجرای ساعت استاندارد دائمی، در تابستان حدود دو ماه خورشید پیش از ساعت ۴:۳۰ صبح طلوع خواهد کرد.
بسیاری از دانشمندانی که روی خواب و ریتم شبانه‌روزی کار می‌کنند، معتقدند همان یک ساعت نور روز باید در ساعات صبح وجود داشته باشد.
تعداد زیادی از ساعت‌های زیستی بدن، فرایندهای مختلفی را از دفاع سیستم ایمنی گرفته تا متابولیسم هماهنگ می‌کنند. قوی‌ترین سیگنال تنظیم‌کننده این سیستم نیز نور خورشید است.
صبح‌های روشن و عصرهای تاریک به ساعت‌های داخلی بدن کمک می‌کنند هماهنگ باقی بمانند. در نتیجه، بدن می‌تواند عملکردهای مناسب را در زمان مناسب انجام دهد.
انتقال یک ساعت از نور روز از صبح به عصر می‌تواند این سیستم شبانه‌روزی را مختل کند.
Elizabeth B. Klerman، پژوهشگر خواب و ریتم شبانه‌روزی در Harvard Medical School و Massachusetts General Hospital، گفت: «اکثریت قریب به اتفاق شواهد نشان می‌دهد ساعت تابستانی برای سلامت و ایمنی ما خوب نیست. به نظر من این کار نباید اصلاً انجام شود.»
اختلال ریتم شبانه‌روزی چه پیامدهایی دارد؟
اختلال مزمن ریتم شبانه‌روزی با افزایش خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی و متابولیک، برخی انواع سرطان و مشکلات سلامت روان مرتبط دانسته می‌شود.
یکی از دلایلی که American Medical Association و دیگر سازمان‌های حوزه سلامت، خواب و علم از ساعت استاندارد دائمی حمایت می‌کنند نیز همین موضوع است.
با این حال، جذابیت ساعت تابستانی دائمی کاملاً روشن است. در ماه‌های زمستان، افراد بیشتری می‌توانند پیش از تاریک شدن هوا از مدرسه و محل کار خارج شوند.
نور روز بیشتر در ساعات عصر می‌تواند افراد را به ورزش و معاشرت اجتماعی تشویق کند. برخی تحقیقات نیز نشان داده‌اند که این وضعیت ممکن است تعداد تصادفات رانندگی و برخی انواع جرایم را کاهش دهد.
Steve Calandrillo، استاد حقوق در University of Washington که اقتصاد ساعت تابستانی را بررسی کرده است، گفت: «یک ساعت نور روز در کدام بخش از روز بیشترین فایده را دارد؟ به نظر من پاسخ کاملاً شهودی است: ساعاتی که مردم بیدار هستند و می‌توانند از آن استفاده کنند.»
اما بهای این انتخاب، صبح‌های تاریک‌تر خواهد بود.
Phyllis C. Zee، مدیر مرکز پزشکی ریتم شبانه‌روزی و خواب در Northwestern University Feinberg School of Medicine، گفت: «بدترین گزینه از میان سه گزینه، ساعت تابستانی دائمی است.»
آمریکا قبلاً ساعت تابستانی دائمی را امتحان کرده است
آمریکا پیش از این نیز چنین سیستمی را امتحان کرده است.
در ژانویه ۱۹۷۴ و در جریان بحران نفت، کنگره اجرای ساعت تابستانی در تمام طول سال را اجباری کرد.
این طرح در ابتدا محبوب بود، اما مردم خیلی زود از وضعیتی که آن را «دومین عصر تاریک» می‌نامیدند شکایت کردند.
در همین دوره، کودکانی که در تاریکی به مدرسه می‌رفتند در اثر برخورد با وسایل نقلیه موتوری جان خود را از دست دادند.
مقامات این آزمایش را پایان دادند و بیشتر مناطق کشور دوباره به تغییر فصلی ساعت بازگشتند.
برخی پژوهشگران امروزه نیز این سیستم را کم‌ضررترین گزینه در میان سه انتخاب موجود می‌دانند.
نتایج تحقیقات درباره تغییر ساعت پیچیده است
تمایل عمومی برای حفظ سیستم فعلی چندان زیاد نیست. بر اساس نظرسنجی AP-NORC که در ماه اکتبر انجام شد، تنها ۱۲ درصد آمریکایی‌ها خواهان ادامه جلو کشیدن ساعت‌ها در بهار و عقب بردن آنها در پاییز هستند.
فراتر از ناراحتی ناشی از تغییر ساعت، تحقیقات نشان می‌دهد تنظیم مجدد ساعت پیامدهای کوتاه‌مدت قابل اندازه‌گیری دارد.
- افزایش تصادفات رانندگی
- افزایش حملات قلبی
- کاهش رضایت از زندگی
- کاهش کمک‌های خیریه
- افزایش مدت احکام زندان صادرشده توسط قضات
با این حال، ثابت نگه داشتن ساعت در تمام طول سال نیز مصالحه‌های خاص خود را دارد و شواهد درباره پیامدهای آن محدودتر است.
برای مثال، تحقیقات درباره تأثیر ساعت تابستانی دائمی بر ایمنی جاده‌ها نتایج بسیار متفاوتی داشته‌اند. برخی مطالعات اثرات مثبت و برخی دیگر اثرات منفی پیدا کرده‌اند. بعضی تحقیقات نیز هیچ تأثیری مشاهده نکرده‌اند.
بخش قابل توجهی از این مطالعات بر تغییرات ساعت یا تمدیدهای کوتاه‌مدت ساعت تابستانی متمرکز بوده‌اند. به همین دلیل مشخص کردن دقیق پیامدهای یک تغییر دائمی دشوار است.
Klerman معتقد است یکی از دلایل این مسئله آن است که بیشتر تحقیقات، تغییرات کوتاه‌مدت را بررسی کرده‌اند.
آیا ساعت تابستانی دائمی می‌تواند تصادفات و جرایم را کاهش دهد؟
با این حال، یک مطالعه با استفاده از تفاوت‌های طبیعی زمان طلوع و غروب خورشید تخمین زد که ساعت تابستانی دائمی می‌تواند سالانه از صدها مرگ عابران پیاده و سرنشینان وسایل نقلیه موتوری جلوگیری کند.
دلیل اصلی این موضوع آن است که در ساعات عصر نسبت به صبح، خودروهای بیشتری در جاده‌ها حضور دارند.
مطالعه دیگری نیز نشان داد افزایش نور روز در ساعات عصر می‌تواند تعداد سرقت‌ها را کاهش دهد.
با این حال، دانشمندان معتقدند این مزایا ممکن است با پیامدهای منفی صبح‌های تاریک‌تر، کمبود خواب مزمن و اختلال در ریتم شبانه‌روزی در سایر حوزه‌ها خنثی شوند.
تحقیقات نشان می‌دهد حتی در سیستم فصلی فعلی نیز ساعت‌های شبانه‌روزی ما هرگز به طور کامل با تغییر ساعت بهاری سازگار نمی‌شوند.
موقعیت جغرافیایی چه چیزی درباره ساعت تابستانی نشان می‌دهد؟
به همین دلیل، برخی پژوهشگران برای ارزیابی اثرات ساعت تابستانی دائمی شروع به مقایسه افرادی کرده‌اند که در موقعیت‌های مختلف درون مناطق زمانی زندگی می‌کنند.
این تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که در بخش غربی مناطق زمانی زندگی می‌کنند و خورشید نسبت به ساعت رسمی دیرتر طلوع و دیرتر غروب می‌کند، خواب کمتری دارند، دستمزد پایین‌تری دریافت می‌کنند و با نرخ بالاتری از برخی انواع سرطان و خودکشی مواجه هستند.
در یک مطالعه نیز مشخص شد مناطقی که به شکل غیرمعمولی در بخش غربی مناطق زمانی قرار دارند، میزان تصادفات رانندگی منجر به مرگ به شکل قابل توجهی بالاتری دارند.
زندگی مدرن نیز این تصویر را پیچیده‌تر کرده است.
بسیاری از مردم روز خود را در محیط‌های داخلی با نور نسبتاً کم می‌گذرانند و عصرها نیز در معرض نور مصنوعی با شدت مشابه قرار می‌گیرند.
این وضعیت تضاد طبیعی میان روز و شب را کم‌رنگ می‌کند.
همه افراد به یک شکل تحت تأثیر قرار نمی‌گیرند
اگرچه دانشمندان همچنان درباره خطرات و مزایای ساعت تابستانی دائمی اختلاف نظر دارند، در یک موضوع به طور کلی اتفاق نظر دارند: افراد مختلف در مکان‌های مختلف، این تغییرات را به شکل‌های متفاوتی تجربه خواهند کرد.
برای مثال، افرادی که صبح‌ها خیلی زود بیدار می‌شوند ممکن است از نور بیشتر عصرها سود ببرند.
این شرایط حتی می‌تواند به آنها کمک کند آن‌قدر بیدار بمانند که از بیرون رفتن در شب لذت ببرند.
اما دانشمندان معتقدند نوجوانان و افرادی که تا ساعات پایانی شب بیدار می‌مانند ممکن است با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
نگرانی‌های مربوط به کودکان و نوجوانان
در دوران نوجوانی، زمان‌بندی ریتم شبانه‌روزی معمولاً به سمت زمان دیرتری حرکت می‌کند. نوجوانان تمایل دارند دیرتر بخوابند و دیرتر بیدار شوند.
صبح‌های تاریک می‌توانند ساعت زیستی طبیعی آنها را بیش از پیش به سمت زمان‌های دیرتر سوق دهند؛ در حالی که مدارس آنها را مجبور می‌کنند صبح زود از خواب بیدار شوند.
یکی از خطرهای احتمالی این وضعیت تصادفات رانندگی است.
Horacio de la Iglesia، زیست‌شناس در University of Washington که چندین دهه روی ریتم‌های شبانه‌روزی تحقیق کرده است، گفت: «دانش‌آموزان دبیرستانی بر اساس ساعت زیستی خود در نیمه شب، در تاریکی، با خودرو به مدرسه می‌روند.»
خطرهای احتمالی تنها به تصادفات رانندگی محدود نمی‌شوند. حوزه‌هایی از سلامت روان گرفته تا عملکرد تحصیلی نیز می‌توانند تحت تأثیر قرار بگیرند.
پس از آنکه روسیه در سال ۲۰۱۱ ساعت تابستانی دائمی را اجرا کرد، افسردگی زمستانی در میان نوجوانان و جوانان افزایش یافت. پس از آنکه این کشور در سال ۲۰۱۴ به ساعت استاندارد دائمی بازگشت، این میزان دوباره کاهش پیدا کرد.
Philipp Neumann، پژوهشگر اقتصاد در Bielefeld University، معتقد است از آنجا که بخش مهمی از اقتصاد امروز به جای کارخانه‌ها توسط مغزهای انسان اداره می‌شود، عملکرد دانش‌آموزان می‌تواند یکی از قوی‌ترین دلایل اقتصادی علیه ساعت تابستانی در تمام طول سال و به نفع ساعت استاندارد دائمی باشد.
ساعت و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان
در مطالعه‌ای در Indiana که از تفاوت زمان اجرای ساعت تابستانی در مناطق مختلف استفاده کرده بود، مشخص شد میانگین نمرات آزمون SAT در مناطقی که از ساعت تابستانی فصلی استفاده می‌کردند، در مقایسه با مناطقی که در تمام طول سال ساعت استاندارد داشتند، ۱۶ امتیاز کمتر بود.
این تفاوت در میان دانش‌آموزان کم‌درآمد حتی بیشتر بود.
De la Iglesia دانش‌آموزان دبیرستان‌های Seattle را پیش و پس از تغییر زمان شروع کلاس‌های صبح بررسی کرد. مدارس زمان شروع کلاس‌ها را حدود یک ساعت دیرتر و به ساعت ۸:۴۵ منتقل کرده بودند.
نتایج نشان داد دانش‌آموزان هر شب حدود ۳۴ دقیقه بیشتر خوابیدند و نمرات و میزان حضور آنها در مدرسه بهبود پیدا کرد.
به گفته De la Iglesia، ساعت تابستانی دائمی «تمام مزایایی را که با به تأخیر انداختن زمان شروع مدارس به دست می‌آید از بین خواهد برد».
کدام کسب‌وکارها از ساعت تابستانی سود می‌برند؟
با این حال، برخی کسب‌وکارها به طور آشکار از دیرتر غروب کردن خورشید سود می‌برند.
صنایع خرده‌فروشی و سرگرمی مدت‌هاست از ساعت تابستانی و تمدید آن حمایت می‌کنند.
شرکت‌های تولیدکننده شیرینی نیز از جمله گروه‌هایی بودند که از به تعویق انداختن تغییر ساعت پاییزی تا بعد از Halloween حمایت کردند.
Neumann یکی از نویسندگان مشترک یک بررسی جامع درباره آثار کوتاه‌مدت و بلندمدت ساعت تابستانی دائمی و ساعت استاندارد دائمی بر سلامت، ایمنی جاده‌ها، جرم، مصرف برق و اقتصاد است.
در نهایت، ساعت استاندارد دائمی به طور کلی گزینه بهتری شناخته شد.
بیشترین وزن در این نتیجه‌گیری به مزایای مورد انتظار برای سلامت داده شد.
آیا هنوز برای تغییر ساعت خیلی زود است؟
بر اساس قانون فعلی، ایالت‌های آمریکا می‌توانند از ساعت تابستانی خارج شوند و در تمام طول سال از ساعت استاندارد استفاده کنند.
Arizona و Hawaii دو ایالتی هستند که چنین کاری انجام داده‌اند.
هر دو طرح مطرح‌شده در کنگره سیستم ملی را تغییر خواهند داد، اما تا حدی به ایالت‌ها اجازه می‌دهند انتخاب خود را داشته باشند.
با این حال، Zeitzer معتقد است دادن اختیار بیش از حد به ایالت‌ها می‌تواند خطر بازگشت همان آشفتگی‌ای را ایجاد کند که مناطق زمانی استاندارد برای حل آن طراحی شدند.
پیش از آنکه راه‌آهن‌های آمریکا در سال ۱۸۸۳ مناطق زمانی استاندارد را به کار بگیرند، شهرها ساعت‌های خود را بر اساس زمان ظهر محلی تنظیم می‌کردند؛ یعنی زمانی که خورشید دقیقاً در بالاترین نقطه قرار داشت.
The New York Times در نوامبر همان سال نوشته بود اگر زنگ‌های هشدار در تمام شهرهای مسیر Maine تا ساحل اقیانوس آرام در ظهر محلی به صدا درمی‌آمدند، «صدای پیوسته زنگی که از شرق به غرب ۳ ساعت و ۱۵ دقیقه طول می‌کشید» ایجاد می‌شد.
به گفته Zeitzer، بازگشت به زمان واقعی خورشیدی محلی در جامعه مدرن و به‌هم‌پیوسته عملی نیست.
با این حال، از نظر زیستی، او معتقد است این بهترین راه‌حل است.
آیا تغییر فصلی ساعت بهتر از گزینه‌های دائمی است؟
در میان گزینه‌های عملی، دیدگاه دانشمندان متفاوت است. حتی برخی پژوهشگران سیستم فعلی را به هر دو گزینه دائمی ترجیح می‌دهند.
در یک مطالعه که اخیراً بیش از ۱۵۰ پژوهش را بررسی کرده بود، نتیجه گرفته شد که آثار تغییر ساعت و ساعت تابستانی فصلی «از هر نظر مضر نیست».
پژوهشگران نتیجه گرفتند تا زمانی که شواهد محکم‌تری به دست نیامده است، ادامه تغییر ساعت دو بار در سال همراه با تلاش برای کاهش آثار منفی آن «ارزش بررسی دارد».
David Prerau، یکی از کارشناسان برجسته حوزه ساعت تابستانی، پیشنهاد می‌کند تغییر ساعت دو بار در سال ادامه پیدا کند اما اطلاع‌رسانی جامع‌تری به مردم ارائه شود تا مانند آماده شدن برای جت‌لگ برای این تغییرات آماده شوند.
بر اساس این پیشنهاد، مردم باید پیش از تغییر ساعت خواب بیشتری داشته باشند و زمان خواب، برنامه غذایی و حتی زمان مصرف داروهای خود را به تدریج تغییر دهند.
Prerau گفت: «پیش از ایجاد یک تغییر بزرگ، ترجیح می‌دهم دست‌کم این روش را امتحان کنم.»
Till Roenneberg، پژوهشگر ریتم شبانه‌روزی که سال‌ها روی زمان‌بندی خواب انسان تحقیق کرده و استاد بازنشسته LMU Munich است نیز معتقد است تغییر فصلی ساعت از نظر زیستی منطقی است و با ساعت تابستانی دائمی مخالف است.
با این حال، ترجیح او ساعت استاندارد دائمی همراه با زمان‌های انعطاف‌پذیرتر برای شروع مدرسه و کار است.
مشکل اصلی شاید خود ساعت نباشد
به گفته او و دیگر دانشمندان، مشکل اصلی خود ساعت نیست؛ بلکه برنامه‌های سختگیرانه‌ای است که جامعه بر اساس ساعت ایجاد کرده است.
دانشمندان معتقدند زمان شروع مدارس و محل‌های کار باید به گونه‌ای به تأخیر بیفتد یا انعطاف‌پذیر شود که هم با افراد سحرخیز و هم با افرادی که تا ساعات پایانی شب فعال هستند سازگار باشد.
آنها همچنین می‌گویند برنامه‌ها حتی می‌توانند بر اساس فصل‌ها تغییر کنند.
Zeitzer گفت: «ساعت تابستانی دائمی مشکلی نیست، مگر اینکه کسب‌وکارها همچنان به مردم بگویند ساعت ۸ صبح سر کار بیایند.»
او اضافه کرد: «مدارس هم همچنان ساعت ۷ یا ۸ صبح باز می‌شوند.»
سؤالات متداول
آیا ساعت تابستانی دائمی برای سلامت مضر است؟
بسیاری از دانشمندان معتقدند ساعت تابستانی دائمی می‌تواند با ایجاد صبح‌های تاریک‌تر، کمبود خواب و اختلال در ریتم شبانه‌روزی سلامت را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا نور صبح برای ریتم شبانه‌روزی مهم است؟
نور خورشید یکی از قوی‌ترین سیگنال‌های تنظیم‌کننده ساعت‌های زیستی بدن است و نور صبحگاهی به هماهنگ ماندن ریتم شبانه‌روزی کمک می‌کند.
ساعت تابستانی دائمی چه مزایایی دارد؟
نور بیشتر در ساعات عصر می‌تواند فرصت ورزش و فعالیت اجتماعی را افزایش دهد و برخی تحقیقات احتمال کاهش تصادفات و بعضی جرایم را مطرح کرده‌اند.
ساعت تابستانی دائمی چه اثری بر نوجوانان دارد؟
نوجوانان معمولاً تمایل دارند دیرتر بخوابند و دیرتر بیدار شوند. صبح‌های تاریک همراه با شروع زودهنگام مدرسه می‌تواند خواب، سلامت روان و عملکرد تحصیلی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
کدام گزینه از نظر بسیاری از دانشمندان بهتر است؟
در بررسی‌های مطرح‌شده در این گزارش، ساعت استاندارد دائمی به طور کلی گزینه بهتری ارزیابی شده است؛ هرچند برخی پژوهشگران همچنان سیستم فعلی تغییر فصلی ساعت را ترجیح می‌دهند.
جمع‌بندی
ساعت تابستانی دائمی ممکن است عصرهای روشن‌تر و برخی مزایای اقتصادی و ایمنی داشته باشد، اما شواهد مطرح‌شده در این گزارش نشان می‌دهد که صبح‌های تاریک‌تر، کمبود خواب و اختلال ریتم شبانه‌روزی می‌توانند هزینه‌های قابل توجهی ایجاد کنند.
در میان گزینه‌های بررسی‌شده، ساعت استاندارد دائمی در مجموع به عنوان گزینه بهتر مطرح شده است؛ با این حال، برخی دانشمندان همچنان ادامه سیستم فصلی را ترجیح می‌دهند.
شاید راه‌حل اصلی نه تغییر عقربه‌های ساعت، بلکه انعطاف‌پذیرتر کردن زمان شروع مدرسه و کار باشد. برنامه‌هایی که با ساعت زیستی افراد و تغییرات فصلی سازگارتر باشند می‌توانند بخش مهمی از مشکل را کاهش دهند.
اگر این موضوع برای شما جالب بود، تأثیر تغییر ساعت بر خواب و سلامت خانواده را جدی بگیرید و برنامه خواب خود را با نیازهای واقعی بدن هماهنگ کنید.
