اضطراب در بیماران مبتلا به پارکینسون فقط ممکن است واکنشی روانی به زندگی با یک بیماری مزمن نباشد. پژوهش تازه‌ای با استفاده از MRI فوق‌قوی ۷ تسلا، تفاوت‌هایی در چند ساختار عمیق مغز بیماران مبتلا به پارکینسون و اضطراب پیدا کرده است.
نتایج در ۳ اکتبر ۲۰۲۶ در npj Parkinson’s Disease منتشر شده است.
اضطراب یکی از علائم غیرحرکتی پارکینسون است
پارکینسون بیشتر با لرزش، کندی حرکت و سفتی عضلات شناخته می‌شود، اما بیماری فقط سیستم حرکتی را درگیر نمی‌کند.
اضطراب یکی از علائم غیرحرکتی شایع پارکینسون است و مکانیسم‌های عصبی آن هنوز کاملاً شناخته نشده‌اند.
پژوهشگران در مطالعه جدید تلاش کردند ببینند آیا اضطراب در مراحل اولیه بیماری با تفاوت قابل اندازه‌گیری در ساختارهای عمیق مغز همراه است یا خیر.
MRI هفت تسلا چه چیزی نشان داد؟
در این مطالعه ۱۰۵ بیمار مبتلا به پارکینسون بدون دمانس و ۳۷ فرد سالم شرکت کردند.
از میان بیماران پارکینسون، ۳۱ نفر اضطراب داشتند و ۷۴ نفر در گروه بدون اضطراب قرار گرفتند.
همه شرکت‌کنندگان تحت تصویربرداری MRI هفت تسلا قرار گرفتند؛ میدان مغناطیسی بسیار قدرتمندی که امکان مشاهده جزئیات ساختاری بیشتری را فراهم می‌کند.
پژوهشگران ساختارهایی از جمله آمیگدال، هیپوکامپ، nucleus accumbens، caudate، putamen و تالاموس را بررسی کردند.
یک ارتباط قابل توجه با هسته دمی مغز
شدت اضطراب در بیماران پارکینسون با کاهش حجم دوطرفه caudate یا هسته دمی ارتباط معناداری داشت.
علاوه بر حجم، شکل برخی ساختارهای مغزی نیز متفاوت بود.
بیماران پارکینسون مبتلا به اضطراب در مقایسه با بیماران بدون اضطراب تغییراتی در شکل هسته دمی دوطرفه، تالاموس دوطرفه، nucleus accumbens چپ و آمیگدال چپ نشان دادند.
در مقایسه بیماران پارکینسون مبتلا به اضطراب با افراد سالم نیز تفاوت‌هایی در آمیگدال چپ و تالاموس چپ مشاهده شد.
اضطراب فقط «نگرانی از بیماری» نیست
نتایج با این دیدگاه سازگار است که اضطراب در پارکینسون می‌تواند با تغییرات زیستی شبکه‌های مغزی مرتبط با احساس، انگیزه و پردازش اطلاعات ارتباط داشته باشد.
این موضوع اهمیت بالینی دارد. علائم غیرحرکتی پارکینسون گاهی در سایه مشکلات حرکتی قرار می‌گیرند، در حالی که می‌توانند تأثیر بزرگی بر کیفیت زندگی بیمار داشته باشند.
اما یک محدودیت مهم وجود دارد
مطالعه مقطعی است.
یعنی تصاویر مغز و وضعیت اضطراب در یک بازه مشخص بررسی شده‌اند. بنابراین پژوهش نمی‌تواند ثابت کند تغییرات مغزی باعث اضطراب شده‌اند یا اضطراب باعث تغییرات مغزی شده است.
همچنین تعداد بیماران مبتلا به اضطراب فقط ۳۱ نفر بود.
پژوهش‌های طولی بزرگ‌تر لازم است تا مشخص شود آیا این تغییرات می‌توانند به یک نشانگر تصویربرداری برای پیش‌بینی یا دنبال‌کردن اضطراب در پارکینسون تبدیل شوند.
پارکینسون بیماری حرکت نیست
یکی از پیام‌های مهم پژوهش جدید این است که پارکینسون را نباید صرفاً بیماری کنترل حرکت دانست.
تغییرات شبکه‌های عصبی می‌توانند با خواب، خلق‌وخو، شناخت، انگیزه و اضطراب نیز ارتباط داشته باشند.
MRI فوق‌قوی اکنون به پژوهشگران اجازه می‌دهد برخی از این تغییرات ظریف را با جزئیاتی مشاهده کنند که در گذشته دسترسی به آنها دشوارتر بود.
منبع اصلی: npj Parkinson’s Disease، ۳ اکتبر ۲۰۲۶
