مطالعه‌ای در انگلستان و کانادا نشان می‌دهد سطح ثروت با سرعت کاهش توانایی‌های جسمی در سالمندی ارتباط دارد و این فاصله در انگلستان به ۲۰ سال می‌رسد.
- در انگلستان، اختلاف توانایی انجام فعالیت‌های پایه روزمره میان پایین‌ترین و بالاترین گروه ثروت به ۲۰ سال رسید.
- در کانادا نیز همین الگو مشاهده شد اما فاصله‌ها تقریباً نصف انگلستان بود.
- تفاوت‌ها پس از در نظر گرفتن بیماری‌های مزمن و عوامل سبک زندگی کاهش یافتند اما کاملاً از بین نرفتند.
دو نفر ممکن است هم‌سن باشند اما از نظر توانایی جسمی تفاوتی به اندازه چند دهه داشته باشند. یک مطالعه روی ۳۱ هزار بزرگسال در انگلستان و کانادا نشان داده است افراد کم‌ثروت‌تر زودتر توانایی‌های لازم برای زندگی مستقل را از دست می‌دهند؛ به‌طوری که در برخی شاخص‌ها این اختلاف به ۲۰ سال می‌رسد.
پژوهشگران دریافتند در انگلستان، افراد ۶۰ ساله در پایین‌ترین گروه ثروت به‌طور میانگین با سرعتی راه می‌رفتند که در بالاترین گروه ثروت بیشتر شبیه عملکرد افراد ۷۵ ساله بود. این یافته نشان می‌دهد تأثیر ثروت بر سالمندی تنها به تفاوت‌های کلی در سلامت محدود نمی‌شود و با سرعت از دست رفتن استقلال جسمی نیز ارتباط دارد.
ثروت چگونه با توانایی جسمی مرتبط شد؟
این پژوهش توسط Stephanie Schrempft از Geneva University Hospitals در سوئیس و Silvia Stringhini از University of British Columbia هدایت شد. پژوهشگران برای مقایسه از داده‌های دو مطالعه بلندمدت استفاده کردند: English Longitudinal Study of Ageing و Canadian Longitudinal Study on Aging.
در مجموع، این دو پروژه ۸۵۱۱ نفر در انگلستان و ۲۲۶۰۵ نفر در کانادا را دنبال کردند. سن شرکت‌کنندگان هنگام آغاز پیگیری بین ۵۰ تا ۸۵ سال بود.
در این پژوهش، ثروت به معنای درآمد یا حقوق ماهانه نبود. پژوهشگران پس‌اندازها و سرمایه‌گذاری‌های خانوار منهای بدهی‌ها را به‌عنوان معیار ثروت در نظر گرفتند.
شرکت‌کنندگان کانادایی در چهار گروه ثروتی قرار گرفتند؛ از کمتر از ۵۰ هزار دلار تا یک میلیون دلار یا بیشتر. سپس افراد شرکت‌کننده در انگلستان بر اساس همان توزیع دسته‌بندی شدند. میانگین ثروت در پایین‌ترین گروه انگلستان حدود ۲۲ هزار پوند و در بالاترین گروه حدود ۱.۴ میلیون پوند بود.
سرعت راه رفتن چه چیزی را نشان می‌دهد؟
سرعت راه رفتن یکی از شاخص‌هایی بود که پژوهشگران برای بررسی وضعیت جسمی افراد به کار بردند. این شاخص به عملکرد هم‌زمان چندین سیستم بدن وابسته است و در کنار توانایی انجام فعالیت‌های روزمره، با بستری شدن در بیمارستان، انتقال به مراکز مراقبت و طول عمر نیز ارتباط دارد.
در انگلستان، پرستاران زمان لازم برای طی کردن دو مسیر ۸ فوتی، معادل ۲.۴ متر، را از حالت ایستاده اندازه‌گیری کردند. در کانادا، زمان طی کردن یک مسیر ۱۳ فوتی، معادل ۴ متر، ثبت شد.
اختلاف ثروت در انگلستان به ۲۰ سال رسید
بیشترین فاصله در انگلستان مربوط به فعالیت‌های پایه زندگی روزمره بود؛ فعالیت‌هایی مانند لباس پوشیدن، حمام کردن، غذا خوردن و خارج شدن از تخت.
یک فرد ۶۰ ساله در پایین‌ترین گروه ثروت، به‌طور میانگین در انجام این فعالیت‌ها با مشکلاتی مشابه یک فرد ۸۰ ساله در بالاترین گروه ثروت روبه‌رو بود. این یعنی اختلافی معادل ۲۰ سال.
در فعالیت‌هایی مانند خرید و آشپزی نیز فاصله به ۱۶ سال رسید.
در کانادا نیز همین الگو دیده شد اما اندازه اختلاف‌ها تقریباً نصف انگلستان بود. تفاوت سرعت راه رفتن در کانادا معادل ۹ سال بود، نه ۱۵ سال. اختلاف در فعالیت‌های پایه روزمره ۹ سال، نه ۲۰ سال، و اختلاف در کارهای روزمره ۶ سال، نه ۱۶ سال بود.
پژوهشگران تأکید کردند این اعداد از روند میانگین هر گروه ثروتی به دست آمده‌اند و نشان‌دهنده مسیر کاهش توانایی یک فرد مشخص نیستند.
Silvia Stringhini، نویسنده ارشد مطالعه، گفت آنچه بیش از همه برای پژوهشگران قابل توجه بود، بزرگ‌تر بودن فاصله‌های مرتبط با ثروت در انگلستان نسبت به کانادا بود.
افراد ثروتمند هم با افزایش سن افت می‌کنند
قرار گرفتن در گروه ثروتمند به معنای جلوگیری از افت توانایی‌های جسمی نبود. افراد بالاترین گروه ثروت نیز با افزایش سن کاهش سرعت راه رفتن داشتند.
حتی در انگلستان، سرعت راه رفتن این افراد با سرعت بیشتری کاهش یافت. با این حال، آنها کار خود را از سطحی بسیار بالاتر آغاز کرده بودند و به همین دلیل در تمام دوره مورد بررسی سریع‌تر از افراد کم‌ثروت‌تر باقی ماندند.
آیا سبک زندگی دلیل اصلی این اختلاف بود؟
یکی از توضیحات احتمالی این بود که افراد در گروه‌های مختلف ثروت از نظر بیماری، وزن یا رفتارهای مرتبط با سلامت تفاوت دارند. پژوهشگران برای بررسی این موضوع، مدل‌های خود را با در نظر گرفتن بیماری‌های مزمن، وزن، سیگار کشیدن، مصرف الکل، ازدواج، انزوای اجتماعی و تنهایی دوباره بررسی کردند.
با در نظر گرفتن این عوامل، اختلاف‌ها کوچک‌تر شدند اما از بین نرفتند.
به گفته Schrempft، ارتباط میان ثروت و وضعیت جسمی در تمام معیارهای بررسی‌شده دیده شد. قدرت گرفتن اشیا با دست، عملکرد ریه، توانایی برخاستن از صندلی، بینایی و شنوایی همگی در افراد کم‌ثروت‌تر وضعیت نامطلوب‌تری داشتند.
او گفت این یافته‌ها نشان می‌دهند در کنار انتخاب‌های فردی، باید به شرایط ساختاری زندگی و کار افراد نیز توجه شود.
تفاوت‌های مرتبط با جنسیت
فاصله کلی میان گروه‌های ثروتی برای زنان و مردان نیز یکسان نبود و همه شاخص‌ها الگوی مشابهی نداشتند.
زنان کم‌ثروت‌تر نسبت به مردان کم‌ثروت‌تر در انجام فعالیت‌های روزمره مشکلات بیشتری داشتند اما عملکرد ریه آنها بهتر بود.
در انگلستان، زنان در پایین‌ترین گروه ثروت همچنین شنوایی خود را ضعیف‌تر از مردان همان گروه ارزیابی کردند. به گفته Schrempft، بررسی اینکه محرومیت اقتصادی چگونه می‌تواند زنان و مردان را به شکل متفاوتی تحت تأثیر قرار دهد، هنوز در پژوهش‌های مربوط به سالمندی چندان رایج نیست.
نظام سلامت می‌تواند زودتر مداخله کند
Schrempft در پاسخ به پرسش Earth.com درباره فرد ۵۵ سالهای که زودتر از حد انتظار با مشکلات جسمی مواجه شده است، بر اهمیت شناسایی زودهنگام مشکلات تأکید کرد.
به گفته او، این روند می‌تواند با شناسایی زودتر مشکلات مربوط به فعالیت‌های روزمره، بینایی و شنوایی آغاز شود و سپس افراد به خدمات پیشگیرانه و توان‌بخشی متصل شوند.
پژوهشگران همچنین چند راهکار دیگر را مطرح کرده‌اند:
- تقویت مستمری‌های عمومی
- تأمین هزینه توان‌بخشی و تجهیزات کمکی
- بهبود شرایط مسکن
- تقویت حمایت‌های سلامت در محیط کار
نتیجه‌گیری پژوهشگران این است که سیاست‌های مربوط به سالمندی سالم باید توجه بیشتری به افراد دارای ثروت کمتر داشته باشند.
کانادا در شاخص‌های امید به زندگی سالم و دسترسی به خدمات سلامت و کیفیت این خدمات، جایگاه بالاتری نسبت به بریتانیا دارد.
ثروت به‌تنهایی علت افت جسمی را ثابت نمی‌کند
این پژوهش یک مطالعه مشاهده‌ای بود. پژوهشگران زندگی افراد را بررسی کردند اما شرایط زندگی آنها را تغییر ندادند. بنابراین داده‌ها نمی‌توانند ثابت کنند که خود ثروت مستقیماً باعث افت زودتر توانایی‌های جسمی می‌شود.
داده‌های این دو مطالعه همچنین درباره دو موضوع اطلاعاتی ثبت نکرده بودند: شرایط زندگی افراد در دوران کودکی و اینکه هزینه مراقبت خصوصی آنها را چه کسی پرداخت می‌کرد. هر دو کشور در کنار نظام‌های عمومی سلامت، امکان استفاده از مراقبت خصوصی را نیز دارند.
Stringhini گفت این مطالعه نمی‌تواند دقیقاً توضیح دهد چرا دو کشوری که هر دو نظام سلامت همگانی دارند و از نظر نابرابری درآمدی نیز شباهت‌هایی دارند، تا این اندازه با یکدیگر متفاوت هستند. با این حال، یافته‌ها نشان می‌دهند این تفاوت واقعی و قابل توجه است.
هنوز مشخص نیست چه تفاوت‌هایی میان دو کشور باعث شده فاصله‌ها در انگلستان تقریباً دو برابر کانادا باشد. پژوهشگران همچنان در حال بررسی این موضوع با استفاده از همان مجموعه داده‌ها هستند.
محیط زندگی؛ موضوع بعدی پژوهش
پژوهشگران اکنون به‌طور ویژه به نقش عوامل محیطی علاقه‌مند هستند؛ از جمله دسترسی به فضاهای سبز، آلودگی هوا و شرایط مسکن.
تا زمانی که این بررسی‌ها پاسخ دقیق‌تری ارائه کنند، اندازه‌گیری زمان لازم برای راه رفتن در یک مسیر کوتاه همچنان یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای مشاهده تفاوت‌های مرتبط با نابرابری در وضعیت جسمی افراد در دو کشور محسوب می‌شود.
این مطالعه کامل در مجله PLOS Medicine منتشر شده است.
سؤالات متداول
آیا ثروت با سرعت سالمندی جسمی ارتباط دارد؟
بله. این مطالعه نشان داد افراد کم‌ثروت‌تر زودتر با کاهش توانایی‌های جسمی و استقلال روزمره مواجه می‌شوند.
بیشترین اختلاف جسمی میان گروه‌های ثروتی چقدر بود؟
در انگلستان، اختلاف در انجام فعالیت‌های پایه روزمره به ۲۰ سال رسید.
آیا این اختلاف در کانادا هم دیده شد؟
بله. کانادا نیز همین الگو را داشت اما اندازه اختلاف‌ها تقریباً نصف انگلستان بود.
آیا سبک زندگی تمام تفاوت میان افراد را توضیح می‌دهد؟
خیر. پس از در نظر گرفتن بیماری‌های مزمن، وزن، سیگار، الکل و چند عامل اجتماعی، اختلاف‌ها کاهش یافتند اما از بین نرفتند.
پژوهشگران چه اقداماتی را برای کاهش این فاصله پیشنهاد کرده‌اند؟
شناسایی زودتر مشکلات، حمایت پیشگیرانه و توان‌بخشی، تقویت مستمری‌های عمومی، بهبود مسکن و حمایت‌های سلامت در محیط کار از جمله موارد مطرح‌شده هستند.
جمع‌بندی و دعوت به مطالعه
این پژوهش نشان می‌دهد تأثیر ثروت بر سالمندی می‌تواند در توانایی راه رفتن، انجام فعالیت‌های روزمره و حفظ استقلال جسمی آشکار شود. در انگلستان، فاصله میان گروه‌های ثروتی در برخی شاخص‌ها به ۲۰ سال رسید؛ هرچند پژوهش نمی‌تواند ثابت کند ثروت به‌تنهایی علت این تفاوت است.
برای درک بهتر رابطه میان شرایط اقتصادی، محیط زندگی و سلامت در سالهای سالمندی، ادامه پژوهش‌ها درباره عوامل اجتماعی و محیطی اهمیت دارد.
