کراتین بیشتر به عنوان یکی از شناختهشدهترین مکملهای دنیای تناسب اندام شناخته میشود. ورزشکاران و بدنسازان از آن برای عضلهسازی و افزایش توان تمرینی استفاده میکنند، اما برای بسیاری از افراد داستان کراتین در همین نقطه به پایان میرسد.
اکنون پژوهش جدیدی از دانشگاه UCLA نشان میدهد که این مولکول ممکن است نقش دیگری نیز داشته باشد؛ نقشی کاملاً متفاوت که به سیستم ایمنی بدن و مبارزه آن با سرطان مربوط میشود.
این مطالعه نشان داد که کراتین به فعالسازی گروهی از سلولهای ایمنی کمک میکند که تصمیم میگیرند آیا بدن به یک تومور حمله کند یا خیر.
همین آزمایشگاه پیشتر نشان داده بود که کراتین سوخت مورد نیاز سلولهای T مبارزهکننده با سرطان را تأمین میکند. این بار پژوهشگران یک مرحله عقبتر رفتند و سلولهایی را بررسی کردند که این سلولهای T را به سمت اهدافشان هدایت میکنند.
سلولهای دندریتیک چگونه حمله به سرطان را آغاز میکنند؟
سلولهای دندریتیک نقش دیدهبانهای سیستم ایمنی را بر عهده دارند. آنها قطعاتی از تومور را جمعآوری میکنند، آنها را به سلولهای T منتقل میکنند و مشخص میکنند که سیستم ایمنی باید کدام تهدید را دنبال کند.
این سلولها همچنین پیامرسانهای شیمیایی آزاد میکنند که سایر سلولهای ایمنی را به محل فرا میخوانند. زمانی که یک تومور دارای تعداد زیادی سلول دندریتیک فعال باشد، معمولاً وضعیت بیماران بهتر است.
در مقابل، زمانی که این سلولها ضعیف باشند یا حضور نداشته باشند، تومورها اغلب از شناسایی شدن فرار میکنند. این دیدگاه گسترده بخش مهمی از این پژوهش را تشکیل میدهد.
به گفته الیوت کانگ، یکی از نویسندگان اصلی مطالعه، درک نحوه پشتیبانی متابولیکی از سلولهای دندریتیک به معنای حمایت از کل پاسخ ضدتوموری بدن است، نه فقط سلولهای T نابودکننده سرطان در مرحله نهایی.
سرنخی مهم در درون تومورها
تومورها رقبایی بسیار قدرتمند برای منابع بدن هستند. آنها مواد مغذی را مصرف میکنند و محیط اطراف خود را تغییر میدهند، در نتیجه سلولهای ایمنی مجاور با کمبود سوخت مواجه میشوند.
سلول دندریتیکی که در چنین محیطی قرار گیرد، به تدریج توانایی عملکرد خود را از دست میدهد.
پژوهشگران بررسی خود را با مطالعه ژنهایی آغاز کردند که در سلولهای دندریتیک استخراجشده از تومورهای موش بیشترین فعالیت را داشتند. در میان آنها یک ژن بیش از سایرین جلب توجه کرد.
ژن مربوط به ناقل کراتین، پروتئینی که کراتین را به داخل سلول منتقل میکند، در مقایسه با سلولهای موجود در بافت سالم به شکل قابل توجهی فعالتر بود. این موضوع نشان میداد که سلولها به کراتین بیشتری نیاز دارند.
حذف کراتین سلولهای ایمنی را تضعیف میکند
برای درک علت این موضوع، پژوهشگران از موشهایی استفاده کردند که فاقد این ناقل بودند. سلولهای دندریتیک این موشها در وضعیت مناسبی قرار نداشتند.
این سلولها سریعتر از بین میرفتند، به سختی فعال میشدند و سیگنالهای کمتری برای بسیج سیستم ایمنی تولید میکردند.
زمانی که این سلولها در کنار سلولهای T در محیط آزمایشگاهی قرار گرفتند، سلولهای T کمتر تکثیر شدند و مولکولهای ضدسرطانی کمتری تولید کردند. بدون کراتین، این سلولها عملاً نیروی محرک خود را از دست داده بودند.
کراتین فعالیت سلولهای ایمنی را افزایش میدهد
در مرحله بعد، پژوهشگران شرایط را معکوس کردند. آنها به سلولهای دندریتیک طبیعی کراتین اضافی دادند و مشاهده کردند که این سلولها جان تازهای میگیرند.
تعداد بیشتری از سلولها زنده ماندند. نشانههای فعالسازی در آنها قویتر شد. همچنین این سلولها مقدار بیشتری از پیامرسانهای التهابی را تولید کردند که آغازگر پاسخ ایمنی هستند.
در موشهای مبتلا به ملانوما، تزریق روزانه کراتین باعث کند شدن رشد تومور شد و تعداد سلولهای دندریتیک فعال درون تومورها را افزایش داد.
این سلولها همچنین سیگنالهای بیشتری برای جذب نیروهای کمکی سیستم ایمنی آزاد کردند.
راز تأثیر کراتین؛ همهچیز به انرژی برمیگردد
اما چرا یک مکمل عضلهسازی میتواند چنین اثری داشته باشد؟ پاسخ در انرژی نهفته است.
کراتین مانند یک باتری کوچک قابل شارژ عمل میکند. این مولکول گروههای فسفات را ذخیره و آزاد میکند تا سلولها بتوانند ATP، مهمترین منبع سوخت خود، را دوباره تأمین کنند.
سلولهای دندریتیک دریافتکننده کراتین مقدار بیشتری ATP در اختیار داشتند و حتی زمانی که سلولهای توموری برای منابع محدود با آنها رقابت میکردند، ذخایر انرژی خود را حفظ میکردند.
وقتی مخزن انرژی پر بود، سازوکارهای فعالسازی این سلولها به خوبی عمل میکردند. اما با کاهش کراتین، این سازوکارها نیز دچار اختلال میشدند.
بررسی ظرفیت درمانی کراتین در انسان
نتایج بهدستآمده از موشها به تنهایی کافی نیست. به همین دلیل تیم تحقیقاتی سلولهای دندریتیک را از خون اهداکنندگان انسانی تولید و همان آزمایشها را روی آنها انجام داد.
سلولهای انسانی نیز واکنشی مشابه سلولهای موش نشان دادند. آنها فعالتر شدند و توانستند سلولهای T انسانی را علیه یک هدف شناختهشده سرطانی آموزش دهند.
این یافته اهمیت زیادی دارد، زیرا سلولهای دندریتیک تولیدشده از خون در حال حاضر در برخی واکسنهای سرطان مورد استفاده قرار میگیرند.
جیمز الستن براون، یکی از نویسندگان اصلی مطالعه، توضیح داد که کراتین میتواند به دو روش مکمل مورد استفاده قرار گیرد؛ نخست به عنوان مکملی برای تقویت پاسخ ایمنی بیمارانی که تحت ایمونوتراپی قرار دارند، دوم به عنوان ابزاری برای افزایش کیفیت واکسنهای مبتنی بر سلولهای دندریتیک پیش از تزریق.
کراتین؛ مکملی ایمن و امیدوارکننده
کراتین یکی از پرمطالعهترین مکملهای جهان است. این ماده دههها با ایمنی بالا مورد استفاده قرار گرفته و هزینه نسبتاً کمی دارد.
بیشتر روشهای ایمونوتراپی کنونی تنها برای بخشی از بیماران مؤثر هستند، بنابراین هر روشی که بتواند دامنه موفقیت این درمانها را گسترش دهد ارزش بررسی دارد.
لیلی یانگ، نویسنده ارشد این پژوهش، اظهار داشت که ایمونوتراپی نتایج امیدوارکنندهای نشان داده است، اما تنها برای گروهی از بیماران مؤثر واقع میشود.
به گفته او، این مطالعه نشان میدهد که کراتین تنها به سلولهای T مبارزهکننده با سرطان کمک نمیکند، بلکه کل زیرساخت ایمنی که این سلولها را پشتیبانی و هدایت میکند نیز انرژی میبخشد. همین موضوع کراتین را به مکملی امیدوارکننده برای حمایت همهجانبه از پاسخ ایمنی مورد نیاز درمانهای نوین سرطان تبدیل میکند.
لزوم انجام تحقیقات بیشتر
با این حال، پیش از نتیجهگیری قطعی باید احتیاط کرد. این پژوهش روی سلولها و موشها انجام شده است، نه روی بیماران انسانی. همچنین آزمایشهای اصلی تومور عمدتاً بر یک مدل ملانوما متمرکز بودهاند.
کراتین مولکولی پیچیده است، زیرا برخی سلولهای سرطانی نیز ممکن است از آن برای رشد خود استفاده کنند. به همین دلیل افرادی که تحت درمان سرطان قرار دارند باید پیش از مصرف هرگونه مکمل با پزشک خود مشورت کنند.
با وجود این محدودیتها، این مطالعه یادآور میشود که ترکیبات آشنا میتوانند کاربردهای غیرمنتظرهای داشته باشند.
مکملی که سالها با عضلهسازی شناخته میشد، ممکن است در آینده به سیستم ایمنی بدن برای شناسایی و حمله به سرطان نیز کمک کند.
جمعبندی
پژوهش جدید نشان میدهد کراتین فراتر از یک مکمل ورزشی عمل میکند و میتواند با تقویت سلولهای دندریتیک، پاسخ ایمنی ضدسرطان را افزایش دهد. هرچند هنوز به مطالعات انسانی بیشتری نیاز است، اما این یافتهها چشمانداز تازهای برای استفاده از کراتین در درمانهای نوین سرطان ایجاد کردهاند.
اگر به جدیدترین دستاوردهای پزشکی و درمانهای نوین سرطان علاقهمند هستید، مقالات علمی ما را دنبال کنید.
