پژوهشی درباره سهمیه‌بندی شکر در بریتانیا نشان می‌دهد مصرف کمتر شکر در دو سال نخست زندگی ممکن است با کاهش خطر زوال عقل در سالمندی مرتبط باشد.
- افرادی که در دو سال نخست زندگی شکر کمتری دریافت کرده بودند، در این مطالعه ۲۷ درصد خطر کمتر زوال عقل و ۴۶ درصد خطر کمتر آلزایمر داشتند.
- پژوهش بر پایه داده‌های ۶۰ هزار و ۳۹۴ فرد متولدشده بین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۶ در بریتانیا انجام شد.
- نتایج ارتباط میان مصرف کمتر شکر در سال‌های نخست زندگی و سلامت مغز در آینده را نشان می‌دهد، اما رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند.
آیا محدود کردن مصرف شکر کودکان زیر دو سال می‌تواند از مغز محافظت کند؟
مقدار شکری که کودکان در سال‌های نخست زندگی مصرف می‌کنند ممکن است حتی چند دهه بعد بر سلامت مغز آنها اثر بگذارد. یک پژوهش درباره لغو سهمیه‌بندی شکر پس از جنگ در بریتانیا نشان داده است افرادی که در دو سال نخست زندگی خود شکر کمتری دریافت کرده بودند، در سنین بالاتر با خطر حدود ۲۷ درصد کمتر زوال عقل و ۴۶ درصد کمتر بیماری آلزایمر مواجه بودند.
این مطالعه همچنین شواهدی پیدا کرد که نشان می‌دهد افرادی که در سال‌های نخست زندگی در معرض محدودیت مصرف شکر قرار داشتند، در سن بالاتری به تشخیص زوال عقل می‌رسیدند.
سهمیه‌بندی شکر چگونه به یک «آزمایش طبیعی» تبدیل شد؟
سهمیه‌بندی شکر در بریتانیا در دوران جنگ جهانی دوم اجرا شد و در سپتامبر ۱۹۵۳ پایان یافت.
برآورد می‌شود میانگین مصرف روزانه شکر در دوره سهمیه‌بندی حدود ۴۱ گرم به ازای هر نفر بوده باشد. پس از لغو این محدودیت، مصرف شکر در مدت کوتاهی تقریباً دو برابر شد و به حدود ۸۰ گرم در روز رسید.
این تغییر ناگهانی در مصرف شکر امکان مقایسه دو گروه را فراهم کرد. این دو گروه در فاصله زمانی نزدیک به یکدیگر متولد شده بودند اما در سال‌های نخست زندگی در معرض مقادیر بسیار متفاوتی از شکر قرار داشتند.
پژوهشگران این شرایط را از نظر علمی یک «آزمایش طبیعی» ارزیابی کردند.
بررسی داده‌های نزدیک به ۶۰ هزار نفر
در این مطالعه از سوابق سلامت ۶۰ هزار و ۳۹۴ نفر که بین سال‌های ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۶ در بریتانیا متولد شده بودند استفاده شد. این اطلاعات از پایگاه داده UK Biobank به دست آمد.
شرکت‌کنندگان بر اساس مدت زمانی که در دوران جنینی و دو سال نخست پس از تولد در معرض محدودیت مصرف شکر قرار گرفته بودند، به گروه‌های مختلف تقسیم شدند.
پژوهشگران داده‌های تصویربرداری مغزی این افراد را با تشخیص‌های مربوط به زوال عقل، بیماری آلزایمر، افسردگی و اختلال اضطراب مقایسه کردند.
نتایج نشان داد افرادی که ۱۰۰۰ روز نخست زندگی خود را در شرایط محدودیت مصرف شکر سپری کرده بودند، نه‌تنها خطر کمتری برای زوال عقل و بیماری آلزایمر داشتند، بلکه خطر افسردگی و اختلال اضطراب نیز در آنها پایین‌تر بود.
دانشمندان همچنین اعلام کردند این گروه در برخی معیارهای مربوط به پیری مغز، نتایج مطلوب‌تری داشتند.
نظر Jiazhen Zheng درباره نتایج پژوهش
پژوهشگر Jiazhen Zheng گفت یافته‌ها نشان می‌دهند محدود کردن مصرف شکر در سال‌های نخست زندگی می‌تواند مزایای بلندمدتی برای سلامت مغز داشته باشد.
با این حال Zheng تأکید کرد برای درک سازوکار احتمالی این ارتباط و مشخص کردن اثر مستقیم شکر، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
این پژوهش رابطه علت و معلولی قطعی را ثابت نمی‌کند
اگرچه این مطالعه بر پایه یک پایگاه داده گسترده سلامت انجام شده است، اما یک آزمایش بالینی کنترل‌شده نیست.
پژوهشگران نمی‌دانند شرکت‌کنندگان در دوران نوزادی واقعاً چه مقدار شکر مصرف کرده‌اند. افراد تنها بر اساس اینکه تاریخ تولدشان با دوره سهمیه‌بندی شکر هم‌زمان بوده است یا نه، دسته‌بندی شدند.
در دوره سهمیه‌بندی ممکن است عوامل دیگری نیز متفاوت بوده باشند. عادات غذایی، سن از شیر گرفتن نوزادان، شرایط اقتصادی و دسترسی به خدمات سلامت از جمله این عوامل هستند.
بنابراین این پژوهش نشان می‌دهد میان مصرف کمتر شکر در سال‌های نخست زندگی و سلامت مغز در سنین بالاتر ارتباط وجود دارد، اما ثابت نمی‌کند که کاهش مصرف شکر مستقیماً از زوال عقل جلوگیری می‌کند.
شکر طبیعی میوه با شکر افزوده یکسان نیست
محدودیتی که این پژوهش مطرح کرده است به این معنا نیست که کودکان باید شکر طبیعی موجود در مواد غذایی مانند میوه، سبزیجات و شیر را به‌طور کامل کنار بگذارند.
شکر افزوده که کارشناسان محدود کردن آن را توصیه می‌کنند، شامل شکر، شربت و شیرین‌کننده‌های مشابهی است که هنگام آماده‌سازی محصولات به غذاها و نوشیدنی‌ها اضافه می‌شوند.
نوشیدنی‌های شیرین، ماست‌های طعم‌دار، بیسکویت‌ها، کیک‌ها و برخی میان‌وعده‌های بسته‌بندی‌شده مخصوص نوزادان می‌توانند در این گروه قرار بگیرند.
توصیه سازمان جهانی بهداشت درباره شکر کودکان
سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند به کودکان زیر دو سال نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر داده نشود.
راهنماهای مختلف تغذیه نیز توصیه می‌کنند کودکان زیر ۲۴ ماه شکر افزوده مصرف نکنند.
در مقابل، میوه‌ها و سبزیجات همچنان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل هستند، زیرا حاوی فیبر، ویتامین و مواد معدنی‌اند.
آیا کاهش شکر در کودکی از زوال عقل جلوگیری می‌کند؟
بر اساس این پژوهش، نمی‌توان گفت محدود کردن مصرف شکر کودکان زیر دو سال به‌تنهایی از زوال عقل در آینده جلوگیری می‌کند. پژوهشگران تنها ارتباط میان کاهش مصرف شکر در سال‌های نخست زندگی و برخی شاخص‌های بهتر سلامت مغز در سنین بالاتر را گزارش کرده‌اند.
کارشناسان معتقدند این مطالعه به‌تنهایی یک نسخه غذایی برای پیشگیری از زوال عقل ارائه نمی‌کند. با این حال ایجاد عادات غذایی سالم در دوران کودکی می‌تواند به کاهش خطر بسیاری از مشکلات سلامت کمک کند.
از جمله این مشکلات می‌توان به چاقی، پوسیدگی دندان، دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی‌عروقی اشاره کرد.
سؤالات متداول
آیا کودکان زیر دو سال نباید شکر مصرف کنند؟
سازمان جهانی بهداشت توصیه می‌کند به کودکان زیر دو سال نوشیدنی‌های شیرین‌شده با شکر داده نشود. راهنماهای مختلف تغذیه نیز مصرف نکردن شکر افزوده در کودکان زیر ۲۴ ماه را توصیه می‌کنند.
آیا شکر موجود در میوه برای کودکان مضر است؟
این پژوهش به حذف شکر طبیعی موجود در میوه، سبزیجات و شیر اشاره نمی‌کند. میوه و سبزیجات به دلیل داشتن فیبر، ویتامین و مواد معدنی بخشی از تغذیه متعادل هستند.
آیا مصرف شکر در کودکی باعث آلزایمر می‌شود؟
این مطالعه چنین رابطه علت و معلولی را ثابت نمی‌کند. نتایج تنها نشان می‌دهند مصرف کمتر شکر در سال‌های نخست زندگی با خطر پایین‌تر آلزایمر در سنین بالاتر ارتباط داشته است.
شکر افزوده در چه خوراکی‌هایی وجود دارد؟
نوشیدنی‌های شیرین، ماست‌های طعم‌دار، بیسکویت‌ها، کیک‌ها و برخی میان‌وعده‌های بسته‌بندی‌شده نوزادان می‌توانند حاوی شکر افزوده باشند.
آیا محدود کردن شکر در کودکی می‌تواند از زوال عقل پیشگیری کند؟
هنوز نمی‌توان چنین نتیجه قطعی گرفت. پژوهشگران تأکید کرده‌اند برای بررسی سازوکار این ارتباط و اثر مستقیم شکر به مطالعات بیشتری نیاز است.
جمع‌بندی
محدود کردن مصرف شکر کودکان زیر دو سال بر اساس یک مطالعه بزرگ می‌تواند با سلامت بهتر مغز در سال‌های بسیار دورتر زندگی ارتباط داشته باشد. این پژوهش کاهش خطر زوال عقل و آلزایمر را در افرادی که در سال‌های نخست زندگی در معرض محدودیت شکر بودند نشان داده است، اما رابطه علت و معلولی قطعی را ثابت نمی‌کند.
در عین حال، شکر افزوده با قند طبیعی موجود در میوه و سبزیجات یکسان نیست. ایجاد عادات غذایی سالم از سال‌های نخست زندگی می‌تواند به کاهش خطر مشکلاتی مانند چاقی، پوسیدگی دندان، دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی‌عروقی کمک کند.
اگر به سلامت مغز و تغذیه کودکان اهمیت می‌دهید، مصرف شکر افزوده را در سال‌های نخست زندگی با دقت بیشتری بررسی کنید و توصیه‌های معتبر تغذیه‌ای را در نظر بگیرید.
