تحقیقات جدیدی که توسط BBC گردآوری شده نشان میدهد بیشتر جویدن غذا تنها به بهبود هضم کمک نمیکند، بلکه میتواند بر حافظه، تمرکز، سلامت مغز اثرات مثبتی داشته باشد. کارشناسان معتقدند ممکن است میان جویدن، کاهش خطر آلزایمر و زوال عقل ارتباطی وجود داشته باشد.
تأثیر جویدن غذا بر سلامت مغز
آهسته غذا خوردن، خوب جویدن سالهاست با سلامت دستگاه گوارش مرتبط دانسته میشود. اما یافتههای تازه نشان میدهد نقش جویدن فراتر از هضم غذاست.
به گفته متخصصان، بیشتر جویدن میتواند به تقویت فرایند هضم، افزایش احساس سیری، کاهش استرس، بهبود تمرکز، تقویت حافظه کمک کند. برخی تحقیقات حتی نشان میدهد میان سلامت دندانها، خطر آلزایمر و زوال عقل ارتباط وجود دارد.
جویدن ممکن است مانند پمپ خون برای مغز عمل کند
پروفسور Mats Trulsson از مؤسسه کارولینسکای سوئد در گفتوگو با BBC توضیح میدهد جویدن میتواند مکانیزمی باشد که جریان خون به مغز را افزایش میدهد.
پژوهشگران معتقدند بهویژه جویدن غذاهای سفت میتواند گردش خون مغز را بیشتر کند. آزمایشهایی که در ژاپن روی افرادی که آدامس میجویدند انجام شد نیز نتایج مشابهی را نشان داده است.
دانشمندان میگویند این موضوع احتمالاً با هیپوکامپ مرتبط است؛ بخشی از مغز که مسئول حافظه، یادگیری است. هیپوکامپ همچنین از نخستین نواحی آسیبپذیر در بیماری آلزایمر محسوب میشود.
ارتباط سلامت دندان با آلزایمر و زوال عقل
طبق گزارش BBC، تحقیقات نشان میدهد افرادی که توانایی جویدن بهتری دارند در آزمونهای شناختی عملکرد موفقتری از خود نشان میدهند.
در پژوهشی که روی بیش از ۲۸ هزار فرد بالای ۵۰ سال در ۱۴ کشور اروپایی انجام شد، افرادی که مشکل جویدن نداشتند در آزمونهای یادآوری واژهها، محاسبات عددی، مهارتهای کلامی امتیاز بالاتری کسب کردند.
پژوهشگران اکنون در حال بررسی این موضوع هستند که آیا جایگزینی دندانهای ازدسترفته با ایمپلنت میتواند بر عملکردهای شناختی تأثیر بگذارد یا خیر.
جویدن؛ نخستین مرحله فرایند هضم
کارشناسان میگویند جویدن یکی از اساسیترین مراحل هضم غذاست.
هنگام جویدن، غذا به قطعات کوچکتر تقسیم میشود، سپس با بزاق ترکیب شده، برای هضم آماده میشود. این روند ترشح آنزیمهای گوارشی مانند آمیلاز را نیز افزایش میدهد.
دانشمندان هشدار میدهند قطعات بزرگ غذایی که به اندازه کافی جویده نشدهاند مدت بیشتری در روده باقی میمانند، همین مسئله میتواند باعث نفخ، یبوست، احساس ناراحتی شود.
بیشتر جویدن میتواند به کاهش وزن کمک کند
مطالعات نشان میدهد طولانیتر جویدن غذا باعث افزایش احساس سیری شده، در نتیجه به مصرف کالری کمتر کمک میکند.
در یکی از تحقیقات مورد اشاره BBC، از شرکتکنندگان خواسته شد بادام را تعداد دفعات متفاوتی بجوند. افرادی که بیشتر جویده بودند چربی را بهتر جذب کردند، مدت بیشتری احساس سیری داشتند.
در مطالعهای دیگر مشخص شد افرادی که پیتزا را ۴۰ بار میجویدند احساس گرسنگی بسیار کمتری را تجربه کردند.
متخصصان میگویند مغز حدود ۲۰ دقیقه زمان نیاز دارد تا پیام «سیر شدم» را ارسال کند. به همین دلیل آهسته غذا خوردن، با دقت جویدن میتواند به کنترل وزن کمک کند.
تأثیر جویدن بر استرس و تمرکز
برخی مطالعات نشان میدهد جویدن آدامس میتواند سطح توجه را افزایش دهد، استرس را کاهش دهد.
در یک فراتحلیل مشخص شد افرادی که آدامس میجویدند در وظایفی که به تمرکز نیاز داشت عملکرد بهتری داشتند. تحقیقات دیگر نیز نشان داد جویدن آدامس با کاهش اضطراب، استرس ارتباط دارد.
با این حال متخصصان تأکید میکنند هنوز برای نتیجهگیری قطعی به تحقیقات علمی بیشتری نیاز است.
تعداد جادویی برای جویدن وجود ندارد
در اوایل قرن بیستم برخی رژیمهای غذایی توصیه میکردند هر لقمه باید دهها بار جویده شود. اما کارشناسان امروز عدد مشخصی برای این کار تعیین نمیکنند.
به گفته پژوهشگران، مهمترین نکته این است که غذا تا زمانی جویده شود که بلع آن راحت باشد. متخصصانی که با BBC گفتوگو کردهاند توصیه میکنند: «فقط از غذایتان لذت ببرید.»
جمعبندی
تحقیقات جدید نشان میدهد بیشتر جویدن غذا میتواند فراتر از بهبود هضم عمل کند، حتی بر حافظه، تمرکز، سلامت مغز، کنترل وزن اثر بگذارد. هرچند هنوز برای اثبات قطعی ارتباط جویدن با کاهش خطر آلزایمر به مطالعات بیشتری نیاز است، اما آهسته غذا خوردن، خوب جویدن میتواند به سبک زندگی سالمتر کمک کند.
شما هم تجربه خود درباره آهسته غذا خوردن، تأثیر آن بر سلامت یا تمرکز را با ما به اشتراک بگذارید.
