- رانندگی با خودرو دندهدستی نسبت به گیربکس اتوماتیک، قشر پیشپیشانی مغز را بیشتر فعال میکند.
- تصمیمگیری و هماهنگی همزمان هنگام تعویض دنده میتواند نوعی تمرین ذهنی برای مغز باشد.
- این پژوهش در ژاپن و با هدف بررسی راهکارهای حفظ عملکرد شناختی در جمعیت سالمند انجام شده است.
رانندگی با دندهدستی چگونه میتواند خطر زوال عقل را کاهش دهد؟
نتایج یک پژوهش در ژاپن نشان میدهد رانندگی با خودرو دندهدستی ممکن است یکی از روشهایی باشد که به فعال نگه داشتن مغز کمک میکند. بر اساس این تحقیق، انجام همزمان تصمیمگیری، هماهنگی حرکتی و کنترل خودرو باعث فعالیت بیشتر بخشهایی از مغز میشود که در حافظه، توجه و تصمیمگیری نقش دارند. پژوهشگران معتقدند این فعالیت ذهنی میتواند در حفظ عملکرد شناختی و کاهش خطر زوال عقل مؤثر باشد.
این مطالعه به سرپرستی پروفسور Ryuta Kawashima، عصبشناس ژاپنی، انجام شده است. او علاوه بر فعالیتهای علمی، بهدلیل توسعه بازیهای Brain Age و Dr. Kawashima’s Brain Training برای پلتفرمهای Nintendo نیز شناخته میشود.
جزئیات پژوهش؛ مقایسه رانندگان خودروهای دندهدستی و اتوماتیک
تیم تحقیقاتی Kawashima در مؤسسه پژوهشی توسعه، سالمندی و سرطان دانشگاه Tohoku فعالیت مغزی رانندگان خودروهای دندهدستی و اتوماتیک را با یکدیگر مقایسه کرد.
بر اساس نتایج این مطالعه، فرآیندهای موردنیاز برای رانندگی با خودرو دندهدستی نسبت به خودروهای مجهز به گیربکس اتوماتیک، بخش قشر پیشپیشانی مغز (Prefrontal Cortex) را با شدت بیشتری فعال میکند.
چرا قشر پیشپیشانی مغز اهمیت دارد؟
قشر پیشپیشانی مغز مسئول بسیاری از عملکردهای شناختی مهم است، از جمله:
- حافظه
- تصمیمگیری
- تمرکز و توجه
- برنامهریزی
- کنترل رفتارهای هدفمند
هرچه این بخش مغز بیشتر درگیر فعالیتهای پیچیده شود، عملکرد شناختی نیز فعالتر باقی میماند.
رانندگی با دندهدستی چگونه مغز را بیشتر درگیر میکند؟
راننده خودرو دندهدستی باید بهصورت مداوم شرایط جاده و ترافیک را ارزیابی کند و مناسبترین دنده را انتخاب کند.
پس از آن نیز لازم است چند عمل مختلف را بهطور همزمان انجام دهد، از جمله:
- فشردن کلاچ
- تعویض دنده
- کنترل پدال گاز
- هماهنگ کردن تمام این حرکات با وضعیت مسیر و سرعت خودرو
پژوهشگران دریافتند این مجموعه از تصمیمگیریها و هماهنگیهای حرکتی، فعالیت قابلتوجهی در قشر پیشپیشانی مغز ایجاد میکند.
اظهارنظر پروفسور Ryuta Kawashima
Kawashima در گفتوگو با وبسایت خودرویی Best Car Web گفت:
«راننده باید با توجه به شرایط، مناسبترین دنده را ارزیابی و انتخاب کند. این فرایند نسبت به رانندگی با خودروهای گیربکس اتوماتیک، عملکردهای شناختی مغز را بیشتر به کار میگیرد.»
رانندگی با دندهدستی؛ نوعی تمرین ذهنی
بر اساس این پژوهش، رانندگی منظم با خودروهای دندهدستی میتواند برای مغز نوعی تمرین ذهنی محسوب شود.
Kawashima تأکید میکند که این تمرین ذهنی میتواند نقش مهمی در حفظ سلامت ذهن و عملکردهای شناختی ایفا کند.
کاهش محبوبیت خودروهای دندهدستی در جهان
با وجود نتایج این تحقیق، خودروهای دندهدستی در بسیاری از کشورهای جهان روزبهروز کمتر مورد استفاده قرار میگیرند.
بر اساس گزارش این پژوهش، بهویژه در ایالات متحده و ژاپن، تنها ۱ تا ۲ درصد از خودروهای نو فروختهشده دارای گیربکس دستی هستند.
چرا این پژوهش اهمیت دارد؟
ژاپن، مانند بسیاری از کشورهای دیگر، با افزایش جمعیت سالمندان روبهرو است. به همین دلیل، کاهش عملکرد شناختی و زوال عقل به یکی از مهمترین چالشهای سلامت عمومی تبدیل شده است.
پژوهشگران امیدوارند شناخت بهتر فعالیتهایی که مغز را درگیر میکنند، بتواند به توسعه راهکارهایی برای حفظ سلامت شناختی در دوران سالمندی کمک کند.
سؤالات متداول
آیا این پژوهش ثابت میکند رانندگی با دندهدستی از زوال عقل پیشگیری میکند؟
خیر. این مطالعه نشان میدهد رانندگی با دندهدستی میتواند فعالیت مغز را افزایش دهد و ممکن است به کاهش خطر زوال عقل کمک کند، اما پیشگیری قطعی را اثبات نمیکند.
کدام بخش مغز هنگام رانندگی با دندهدستی بیشتر فعال میشود؟
قشر پیشپیشانی مغز (Prefrontal Cortex) که در حافظه، توجه و تصمیمگیری نقش مهمی دارد.
چرا رانندگی با دندهدستی از رانندگی با اتوماتیک فعالیت ذهنی بیشتری ایجاد میکند؟
زیرا راننده باید بهطور همزمان شرایط مسیر را ارزیابی کند، دنده مناسب را انتخاب کند، کلاچ، دستهدنده و پدال گاز را هماهنگ کنترل کند.
این پژوهش در کدام کشور انجام شده است؟
این تحقیق توسط پژوهشگران ژاپنی و در دانشگاه Tohoku انجام شده است.
جمعبندی
نتایج این پژوهش نشان میدهد رانندگی با دندهدستی نسبت به خودروهای اتوماتیک، فعالیت بیشتری در بخشهای مهم مغز ایجاد میکند. اگرچه این یافته به معنای پیشگیری قطعی از زوال عقل نیست، اما نشان میدهد فعالیتهایی که نیازمند تصمیمگیری و هماهنگی ذهنی و حرکتی هستند، میتوانند در حفظ عملکرد شناختی نقش داشته باشند.
اگر به تازهترین پژوهشهای علمی درباره سلامت مغز، سبک زندگی و فناوری علاقهمند هستید، مطالب دیگر ما را نیز دنبال کنید.
