یک پژوهش ۱۵ ساله در دانمارک نشان می‌دهد شروع زودهنگام مصرف استاتین‌ها ممکن است خطر ابتلا به زوال عقل را تا ۱۵ درصد کاهش دهد.
- مصرف استاتین با کاهش ۱۰ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل در این پژوهش همراه بود.
- شروع زودتر درمان با استاتین با کاهش خطر تا ۱۵ درصد ارتباط داشت.
- پژوهشگران احتمال می‌دهند بهبود سلامت عروق و کاهش کلسترول LDL در این ارتباط نقش داشته باشد.
پژوهشی جدید نشان می‌دهد استاتین‌ها خطر زوال عقل را ممکن است کاهش دهند. بر اساس یک مطالعه ۱۵ ساله روی بیش از ۱۳۲ هزار نفر در دانمارک، خطر ابتلا به زوال عقل در افرادی که مصرف استاتین را آغاز کردند ۱۰ درصد کمتر بود و این کاهش در کسانی که درمان را زودتر شروع کردند به ۱۵ درصد رسید.
این یافته‌ها نشان می‌دهد زمان شروع درمان نیز می‌تواند اهمیت داشته باشد. پژوهشگران تأکید می‌کنند که تشخیص و درمان کلسترول بالای LDL از میانسالی می‌تواند در کنار سایر عوامل مؤثر بر سلامت، به کاهش خطر زوال عقل کمک کند.
پژوهش ۱۵ ساله درباره استاتین‌ها و خطر زوال عقل
این تحقیق در کنگره سالانه انجمن قلب اروپا (ESC) که در مونیخ برگزار شد ارائه و هم‌زمان در مجله Lancet Regional Health Europe منتشر شد.
در این مطالعه، ۱۳۲ هزار و ۵۸۵ نفر از ساکنان دانمارک بین سال‌های ۲۰۰۶ تا ۲۰۲۱ مورد پیگیری قرار گرفتند.
تمام شرکت‌کنندگان به دیابت نوع ۲ مبتلا بودند
تمام افراد حاضر در این پژوهش به دیابت نوع ۲ مبتلا بودند. در طول دوره پیگیری، ۲.۷ درصد از شرکت‌کنندگان به زوال عقل مبتلا شدند.
نتایج نشان داد خطر ابتلا به زوال عقل طی یک دوره ۱۰ ساله در افرادی که درمان با استاتین را زودتر آغاز کرده بودند، در مقایسه با کسانی که استاتین مصرف نمی‌کردند، ۱۵ درصد کمتر بود.
در افرادی که درمان را دیرتر آغاز کردند، میزان کاهش خطر ۱۰ درصد محاسبه شد. همچنین اعلام شد که نتایج در زنان و مردان مشابه بوده است.
دکتر Tummas Ternhamar از بیمارستان دانشگاهی کپنهاگ که این پژوهش را ارائه کرد، گفت یافته‌ها از این دیدگاه حمایت می‌کند که خطر زوال عقل را می‌توان با توجه هم‌زمان به عوامل مختلف کاهش داد.
Ternhamar با تأکید بر اهمیت شناسایی و درمان کلسترول بالای LDL از میانسالی گفت:
«یافته‌های ما نشان می‌دهد زمان‌بندی نیز اهمیت دارد. به نظر می‌رسد اقدام زودهنگام بهتر از دیر اقدام کردن است.»
استاتین‌ها چگونه بر کلسترول LDL اثر می‌گذارند؟
استاتین‌ها که در میان پرمصرف‌ترین داروهای جهان قرار دارند، سطح لیپوپروتئین با چگالی پایین یا کلسترول LDL را در خون کاهش می‌دهند.
کلسترول بالای LDL می‌تواند باعث تجمع پلاک در رگ‌ها شود و خطر حمله قلبی، سکته مغزی و بیماری‌های قلبی را افزایش دهد.
ارتباط استاتین‌ها و خطر زوال عقل با سلامت عروق
به گفته پژوهشگران، یکی از دلایل احتمالی کاهش خطر زوال عقل در مصرف‌کنندگان استاتین ممکن است به تأثیر این داروها بر سلامت عروق مربوط باشد.
کلسترول بالای LDL می‌تواند باعث تنگ یا سخت شدن رگ‌هایی شود که خون مورد نیاز مغز را تأمین می‌کنند. اختلال در جریان خون مغز، سکته مغزی و آسیب به بافت مغز از جمله فرایندهایی هستند که می‌توانند خطر زوال عقل را افزایش دهند.
Ternhamar در این باره گفت:
«استاتین‌ها کلسترول LDL را به‌طور مؤثر کاهش می‌دهند و در برابر سخت شدن عروق محافظت ایجاد می‌کنند. این موضوع می‌تواند خطر آترواسکلروز در عروق مغزی، سکته ایسکمیک، کاهش جریان خون و آسیب به بافت مغز را کاهش دهد.»
امکان پیشگیری یا تأخیر در حدود ۴۵ درصد موارد زوال عقل
پژوهش‌های پیشین منتشرشده توسط کمیسیون زوال عقل Lancet نشان داده بود که با مداخله بر ۱۴ عامل خطر قابل تغییر در طول زندگی، از دوران کودکی تا سنین بالاتر، می‌توان از حدود ۴۵ درصد موارد زوال عقل پیشگیری کرد یا وقوع آن‌ها را به تأخیر انداخت.
شناسایی و درمان کلسترول بالای LDL از میانسالی نیز در میان این عوامل قرار دارد.
Prof. Isabel Goncalves، عضو کمیته ارتباطات ESC، با وجود اینکه در این پژوهش مشارکت نداشت، بر اهمیت یافته‌ها تأکید کرد.
او گفت از آنجا که استاتین‌ها داروهایی گسترده، در دسترس و کم‌هزینه هستند، نتایج این پژوهش می‌تواند از نظر بالقوه اهمیت زیادی داشته باشد.
آیا استاتین‌ها مستقیماً باعث کاهش خطر زوال عقل می‌شوند؟
با وجود اهمیت یافته‌ها، کارشناسان به ماهیت مشاهده‌ای این تحقیق نیز اشاره کرده‌اند.
دکتر Honorine Lebraud از Alzheimer’s Research UK گفت این مطالعه به شواهد رو به افزایش درباره ارتباط میان سلامت قلب و عروق با سلامت مغز اضافه می‌کند.
با این حال، او تأکید کرد که برای اثبات اینکه استاتین‌ها مستقیماً خطر زوال عقل را کاهش می‌دهند، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
Prof. Bryan Williams، مدیر علمی و پزشکی British Heart Foundation، نیز اعلام کرد این مطالعه می‌تواند ارتباط میان مصرف استاتین و کاهش خطر زوال عقل را نشان دهد، اما به‌تنهایی قادر به اثبات رابطه علت و معلولی نیست.
Williams در عین حال گفت تحقیقات بالینی پیشین نیز شواهدی درباره احتمال کاهش خطر زوال عقل با مصرف استاتین‌ها ارائه کرده‌اند و به همین دلیل، نتایج جدید منطقی به نظر می‌رسند.
تعداد مبتلایان به زوال عقل تا ۲۵ سال آینده به ۱۵۳ میلیون نفر می‌رسد
برآورد می‌شود تعداد افراد مبتلا به زوال عقل در جهان تا سال ۲۰۵۰ تقریباً سه برابر شود و به ۱۵۳ میلیون نفر برسد.
به گفته متخصصان، تقریباً نیمی از موارد می‌تواند با مداخله بر عوامل خطر مرتبط با سبک زندگی و سلامت پیشگیری شود یا به تأخیر بیفتد.
سؤالات متداول
آیا استاتین‌ها خطر زوال عقل را کاهش می‌دهند؟
این پژوهش نشان داد مصرف استاتین با کاهش خطر زوال عقل ارتباط دارد، اما به دلیل مشاهده‌ای بودن مطالعه، رابطه علت و معلولی به‌طور قطعی اثبات نشده است.
کاهش خطر زوال عقل در مصرف‌کنندگان استاتین چقدر بود؟
در افرادی که درمان را دیرتر آغاز کردند، کاهش خطر ۱۰ درصد بود و در کسانی که زودتر درمان را شروع کردند، این میزان به ۱۵ درصد رسید.
چرا کلسترول LDL می‌تواند با سلامت مغز ارتباط داشته باشد؟
کلسترول بالای LDL می‌تواند باعث تنگ یا سخت شدن رگ‌ها شود و جریان خون مغز را تحت تأثیر قرار دهد.
آیا همه شرکت‌کنندگان این تحقیق به یک بیماری مبتلا بودند؟
بله، تمام ۱۳۲ هزار و ۵۸۵ شرکت‌کننده این پژوهش به دیابت نوع ۲ مبتلا بودند.
پیش‌بینی می‌شود تعداد مبتلایان به زوال عقل تا سال ۲۰۵۰ چقدر باشد؟
پیش‌بینی می‌شود تعداد افراد مبتلا به زوال عقل در جهان تا سال ۲۰۵۰ تقریباً سه برابر شود و به ۱۵۳ میلیون نفر برسد.
جمع‌بندی
نتایج این پژوهش نشان می‌دهد استاتین‌ها خطر زوال عقل را ممکن است کاهش دهند و شروع زودهنگام درمان می‌تواند با اثر محافظتی بیشتری همراه باشد. با این حال، متخصصان تأکید می‌کنند که برای اثبات اثر مستقیم استاتین‌ها بر کاهش خطر زوال عقل، تحقیقات بیشتری لازم است.
کنترل کلسترول LDL و توجه به سلامت قلب و عروق می‌تواند بخشی از رویکرد گسترده‌تر برای کاهش عوامل خطر قابل تغییر زوال عقل باشد. برای تصمیم‌گیری درباره مصرف یا تغییر داروهای خود، با پزشک متخصص مشورت کنید.
