پژوهش جدیدی در آلمان نشان می‌دهد میل به آنلاین شدن می‌تواند در استفاده مشکل‌ساز از اینترنت نقش تعیین‌کننده‌تری از استرس و حال روحی داشته باشد.
- میل به آنلاین شدن: پژوهشگران آن را عاملی تعیین‌کننده در ادامه استفاده مشکل‌ساز از اینترنت می‌دانند.
- استرس و حال روحی: این عوامل می‌توانند میزان استفاده روزانه از اینترنت و پیامدهای آن را تحت تأثیر قرار دهند.
- تعادل در زندگی: خطر اصلی زمانی ایجاد می‌شود که استفاده بیش از حد از اینترنت باعث نادیده گرفتن مسئولیت‌ها، ورزش، حضور در فضای باز یا ارتباط با دوستان شود.
هرچه زمان بیشتری در اینترنت سپری شود، سطح استرس نیز می‌تواند افزایش پیدا کند. با این حال، پژوهش جدید محققان آلمانی نشان می‌دهد که در استفاده مشکل‌ساز از اینترنت، میل یا تکانه فرد برای آنلاین شدن در همان لحظه، بیش از استرس یا حال روحی می‌تواند تعیین‌کننده ادامه این رفتار باشد.
بر اساس این پژوهش، احساس لذت و آرامش حاصل از حضور آنلاین نیز می‌تواند این عادت را تقویت کند. محققان معتقدند شناخت لحظاتی که فرد در برابر میل به ورود به اینترنت قرار می‌گیرد، می‌تواند برای توسعه روش‌های مؤثرتر پیشگیری و درمان اهمیت داشته باشد.
پژوهش درباره استفاده مشکل‌ساز از اینترنت چه می‌گوید؟
به گزارش The Guardian، محققان دانشگاه Duisburg-Essen عادات دیجیتال ۹۰۰ فرد بزرگسال آلمانی را بررسی کردند. این پژوهش در مجله PLOS One منتشر شده است.
افرادی در این مطالعه شرکت کردند که طی یک سال گذشته حداقل یکی از فعالیت‌های زیر را به‌صورت آنلاین انجام داده بودند:
- بازی آنلاین
- تماشای محتوای پورنوگرافیک
- استفاده از شبکه‌های اجتماعی
- خرید اینترنتی
شرکت‌کنندگان بر اساس میزان و الگوی استفاده از اینترنت در سه گروه «پاتولوژیک»، «پرخطر» یا «بدون مشکل» طبقه‌بندی شدند.
در این پژوهش، استفاده مشکل‌ساز از اینترنت به استفاده بیش از حد از برنامه‌ها و خدمات آنلاین در سطحی گفته شد که عملکرد فرد را مختل کند یا باعث ایجاد ناراحتی روان‌شناختی شود.
شرکت‌کنندگان چه چیزهایی را ثبت کردند؟
شرکت‌کنندگان به مدت دو هفته، هر شب یک فرم ارزیابی را تکمیل کردند. آنها در این فرم درباره موارد زیر اطلاعات ارائه دادند:
- حال و هوای روزانه
- سطح استرس
- میل یا تکانه برای استفاده مشکل‌ساز از اینترنت
- مجموع زمانی که در طول روز در اینترنت سپری کرده بودند
پژوهشگران همچنین میزان لذتی را که افراد از استفاده از اینترنت دریافت می‌کردند و میزان غفلت آنها از فعالیت‌های دیگر در نتیجه این استفاده اندازه‌گیری کردند.
میل به آنلاین شدن نقش تعیین‌کننده‌ای دارد
نتایج نشان داد با افزایش نشانه‌های استفاده مشکل‌ساز از اینترنت، حال روحی شرکت‌کنندگان بدتر می‌شد، سطح استرس آنها افزایش پیدا می‌کرد و مسئولیت‌های روزانه بیشتری را نادیده می‌گرفتند.
با وجود این، پژوهشگران اعلام کردند که میل به آنلاین شدن نقش تعیین‌کننده‌ای در ادامه استفاده از اینترنت دارد. آنها همچنین گفتند احساس لذت و آرامش حاصل از حضور آنلاین می‌تواند این عادت را تقویت کند.
دیدگاه Andreas Oelker درباره میل به اینترنت
Andreas Oelker، یکی از نویسندگان مشترک پژوهش، گفت: «عنصر اصلی که تعیین می‌کند افراد به فعالیت‌های آنلاین روی بیاورند و این فعالیت‌ها هم پیامدهای پاداش‌دهنده و هم زیان‌بار داشته باشند، بیش از استرس یا حال روحی، میل آنها به ورود به اینترنت در همان لحظه است.»
Oelker تأکید کرد درک اینکه افراد مستعد استفاده مشکل‌ساز از اینترنت چرا در لحظات مشخص به سمت اینترنت می‌روند، برای توسعه روش‌های مؤثرتر پیشگیری و درمان اهمیت حیاتی دارد.
او همچنین اظهار کرد کمک به افراد برای شناسایی و مدیریت لحظاتی که این میل در آنها ایجاد می‌شود، ممکن است از تمرکز صرف بر استرس یا حال روحی مؤثرتر باشد.
استرس و حال روحی چگونه بر استفاده از اینترنت اثر می‌گذارند؟
این پژوهش همچنین تأیید کرد که استرس روزانه، حال روحی و میل به آنلاین شدن می‌توانند میزان زمانی را که افراد در طول روز در اینترنت سپری می‌کنند پیش‌بینی کنند.
این عوامل همچنین بر میزان لذت دریافت‌شده از اینترنت، احساس آرامش و میزان نادیده گرفتن فعالیت‌های دیگر اثر می‌گذارند.
با این حال، محققان تأکید کردند که استفاده از اینترنت همیشه پیامدهای منفی ندارد. به گفته آنها، خطر اصلی زمانی ایجاد می‌شود که استفاده از اینترنت به شکل بیش از حد و مشکل‌ساز درآید.
اینترنت همیشه مضر نیست
Silke M. Müller، یکی دیگر از نویسندگان مشترک پژوهش، گفت استفاده پاتولوژیک از اینترنت تنها در بخش کوچکی از کاربران اینترنت دیده می‌شود.
Müller گفت: «اینترنت می‌تواند برای افراد لذت، سرگرمی و فرصتی برای دور شدن از استرس فراهم کند، تا زمانی که حوزه‌های مهم زندگی به‌صورت نظام‌مند نادیده گرفته نشوند.»
به گفته Müller، این حوزه‌های مهم تنها شامل کار و مسئولیت‌های روزمره نیستند. فعالیت‌هایی مانند ورزش کردن، گذراندن وقت در فضای باز و وقت گذراندن با دوستان نیز از جمله فعالیت‌هایی هستند که به سلامت جسمی و روانی کمک می‌کنند و نباید نادیده گرفته شوند.
اعتیاد به اینترنت و تغییرات مغزی در مطالعات پیشین
پژوهشگران همچنین به مطالعات قبلی اشاره کردند. این مطالعات نشان داده‌اند که در جوانان مبتلا به اعتیاد به اینترنت، تغییراتی در ساختار شیمیایی مغز مشاهده شده است که می‌تواند گرایش به اعتیاد را افزایش دهد.
بر اساس یافته‌های مطالعات پیشین که پژوهشگران به آنها اشاره کردند، این تغییرات با افزایش فعالیت برخی شبکه‌های مغزی حتی در حالت استراحت نیز ارتباط داشته‌اند.
سؤالات متداول
آیا استفاده بیشتر از اینترنت باعث افزایش استرس می‌شود؟
این پژوهش نشان داد با افزایش نشانه‌های استفاده مشکل‌ساز از اینترنت، سطح استرس شرکت‌کنندگان نیز افزایش پیدا می‌کند.
مهم‌ترین عامل در استفاده مشکل‌ساز از اینترنت چیست؟
بر اساس یافته‌های این مطالعه، میل یا تکانه فرد برای ورود به اینترنت در همان لحظه نقش تعیین‌کننده‌ای در ادامه استفاده دارد.
آیا استرس تنها دلیل استفاده بیش از حد از اینترنت است؟
خیر. پژوهش نشان داد استرس و حال روحی مؤثر هستند، اما میل به آنلاین شدن می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌تری در ادامه این رفتار داشته باشد.
آیا استفاده از اینترنت همیشه مضر است؟
خیر. محققان تأکید کردند اینترنت می‌تواند باعث لذت، سرگرمی و دور شدن از استرس شود، مگر اینکه استفاده از آن موجب نادیده گرفتن نظام‌مند حوزه‌های مهم زندگی شود.
چه فعالیت‌هایی ممکن است در اثر استفاده مشکل‌ساز از اینترنت نادیده گرفته شوند؟
علاوه بر کار و مسئولیت‌های روزمره، ورزش، گذراندن وقت در فضای باز و وقت گذراندن با دوستان نیز ممکن است نادیده گرفته شوند.
جمع‌بندی
استفاده مشکل‌ساز از اینترنت تنها به مدت زمانی که فرد آنلاین است محدود نمی‌شود. پژوهش محققان دانشگاه Duisburg-Essen نشان می‌دهد میل لحظه‌ای به آنلاین شدن می‌تواند نقشی مهم‌تر از استرس یا حال روحی در ادامه این الگو داشته باشد. در عین حال، استرس، حال روحی، احساس لذت و آرامش حاصل از اینترنت نیز می‌توانند بر میزان استفاده و نادیده گرفتن سایر فعالیت‌ها اثر بگذارند.
محققان تأکید دارند که اینترنت ذاتاً منبع پیامدهای منفی نیست و زمانی می‌تواند مشکل‌ساز شود که استفاده بیش از حد باعث شود حوزه‌های مهم زندگی به‌طور مستمر کنار گذاشته شوند. شناخت و مدیریت میل به آنلاین شدن می‌تواند یکی از محورهای مهم در پیشگیری و درمان استفاده مشکل‌ساز از اینترنت باشد.
اگر این موضوع برای شما یا اطرافیانتان مهم است، الگوی استفاده روزانه از اینترنت و تأثیر آن بر مسئولیت‌ها، فعالیت‌های جسمی و روابط اجتماعی را بررسی کنید.
